Tinker

Land van herkomst: De Tinker vindt zijn oorsprong in Ierland en Engeland als het paard van rondtrekkende zigeunerfamilies. De naam Tinker komt van het Ierse woord ‘tinceard’ (tinsmid), het beroep van de zogeheten Iris Travellars (zigeuners). In andere landen wordt de Tinker ook wel Gypsy Horse, Gypsy Vanner Horse of Irish Tinker genoemd. Hoewel de Tinker steeds minder gebruikt wordt om de rijdende zigeunerwoning te trekken is het ras nog steeds een trots bezit van veel zigeunerfamilies en bepalen zij grotendeels de fokkerij.

Omdat de zigeuners het destijds niet zo nauw namen met de fokkerij vermoedt men dat o.a. de Shire, de Clydesdale, de Dales en Fell pony hebben bijgedragen tot de huidige Tinker. Stokmaat: De schofthoogte (gemeten met een speciale meetlat, zonder hoefijzers) dient op 3-jarige leeftijd minimaal 1.35 m. en maximaal 1.70 m. te zijn. Exterieur: De kleur is bont maar ook andere bij paarden en pony’s voorkomende kleuren zijn toegestaan. De beharing is in de winter dik, die bescherming geeft tegen regen en koude. In de zomer is de vacht kort met een zijdeachtige glans. De manen en de staart zijn lang, recht (of krullend) en overvloedig. Aan de onderbenen zit het kenmerkende dichte zijdeachtige ‘behang’. Het hoofd heeft goede verhoudingen. De oren staan rechtop en wijzen naar voren. Het voorhoofd moet breed zijn met vrijmoedige intelligente ogen. Gehele of gedeeltelijke maanogen zijn toegestaan. De tanden en de kaakstand moeten correct zijn. De voorbenen zijn hard en gespierd. Ze moeten goed geplaatst zijn met een goede ligging van de schouder. Van de achterbenen moeten de dijbenen sterk en gespierd zijn met goed gevormde, brede en platte spronggewrichten. Deze moeten niet te hoekig maar ook niet te recht zijn. Van achteren bekeken moet de Tinker niet te nauw en niet te wijd lopen. De hoeven zijn hard, niet kort, smal of dun. De bewegingen zijn actief en functioneel, waarbij elk gewricht voldoende gebruikt wordt. Het algemene beeld van de Tinker moet zijn/haar goede karakter zijn, de robuustheid, de rustige aard en het goede uithoudingsvermogen. De kleur: De meest voorkomende kleur bij de Tinker is zwartbont maar ook bruin komt voor en enkelen zijn zelfs driekleur. Bijna de helft heeft ogen met een afwijkende kleur en maanogen (blauw-grijs gekleurd oog) bijvoorbeeld, zijn geen uitzondering. Effen gekleurde Tinkers komen ook voor Soms is het bont niet platenbont maar overheerst het wit of zwart. Ook komt er wel eens een zeldzamere kleur voor, bijvoorbeeld ‘blauw’. Gebruik: Een bekend zigeunergezegde is “kushti grai” en daarmee bedoelt men een goed paard. Een paard dat hard kan werken gedurende vele uren per dag, dat geduldig is en betrouwbaar. Een paard dat kalmte uitstraalt ongeacht de leeftijd of het trainingsniveau. De Tinker heeft een goed uithoudingsvermogen in stap en draf. Het temperament is rustig maar toch levendig. Tinkers zijn goede springers en ook dressuur en western rijden gaat hen goed af. De Tinker is een prima recreatiepaard voor het aangespannen rijden en onder het zadel. Onderstaande foto’s demonsteren de veelzijdigheid van de Tinker! Types: Afhankelijk van de verschillende gebruiksdoelen, fokten de Roma, vier verschillende Types
De Vanner
is de grootste en zwaarste type met een stokmaat vanaf 1.56m. Oorspronkelijk bedoeld voor het zware werk en het trekken van de houten woonwagens, zoals de Reading, de Burton en de Ledge wagon, die vooral in het zuiden van Engeland gebruikt werden.
De Cob
is het meest voorkomende type Tinker met veel behang en een stokmaat vanaf 1.35m. t/m 1.55m. Oorspronkelijk gefokt voor het dagelijkse werk met de platte vierwielige karren. Kleiner dan de Vanner maar toch sterk genoeg om de lichtere Bowtop wagons over de heuvels van Engeland, Schotland of Ierland te trekken.
De Grai
, dit is het Roma woord voor ‘paard’ met andere woorden een Tinker met de bouw van een rijpaard. Lichter gebouwd dan de Cob en meer voorwaarts. Dit type wordt dan ook gebruikt als rijpaard of aangespannen voor een lichte tweewielige kar.
De Scudder
ook wel ‘roadracer’genoemd, heefft draversbloed in z’n aderen. Men gebruit alleen de snelste paarden. Het doel is om een bonte draver te creëren, met nog restjes van het koele karakter van de andere types. Een super snel paard waarmee men zou kunnen winnen bij illegale straat (snelweg) races. Fokken: Het Tinkerstamboek heeft de Europese erkenning als moederstamboek. Elk jaar worden er keuringen gehouden voor merries, veulens en ruinen en aparte keuringen voor de hengsten. Het Tinkerstamboek hanteert het volgende; alle merries, ruinen en hengsten die ter keuring aangeboden worden en de strenge veterinaire keuring doorstaan hebben komen in het registerboek. Voldoen ze daarna ook aan de eisen van de exterieur-keuring dan worden ze Ster-register. Een veulen dat geboren wordt uit een registermerrie en een door het Tinkerstamboek goedgekeurde hengst wordt opgenomen in het veulenboek. Als het veulen 3 jaar is en goedgekeurd wordt het ingeschreven in het Stamboek.

Veulens worden alleen op de keuringen opgenomen in het veulenboek en worden naast de moeder gechipt. Bij het fokken stelden de Roma specifieke eisen aan het paard. Zo was het voor hen van groot belang om een betrouwbaar en uiterst kalm trekpaard te hebben om de woonwagen of kar te trekken. Het paard moest uiteraard sterk zijn en een groot uithoudingsvermogen hebben. Bovendien moest het sober gehouden kunnen worden. Eigenschappen die een belangrijke redenen zijn om een Tinker aan te schaffen. Deze eigenschappen maken dit ras tot een ideaal recreatiepaard, zowel onder zadel als aangespannen
Foto’s en verhalen van lezers van het Paardentips Magazine
De Iers/Engelse Tinker of Romany horse Wie heeft nog niet gehoord over de Tinker? Dit ras afkomstig uit Ierland en Engeland zorgt voor een enorme golf van enthousiaste mensen. Wat begon als een buitenrit voor Tinkerliefhebbers is nu uitgegroeid tot een groot stamboek. Ik heb het dan over het Nederlands Stamboek voor Tinkers. Sinds de oprichting in 1999 is het Stamboek uitgegroeid tot een levendige thuishaven voor alle Tinkers. Maar wat is een Tinker nu eigenlijk? Voor diegenen die nog niet weten wat een Tinker precies is, wil ik dit graag uitleggen. De Tinker is een ras dat is samengesteld uit diverse rassen zoals de Clydesdale, de Shire en cob types. De gypsy’s of zigeuners gebruikten de Tinker, ook wel Romany horse genoemd, om hun huis mee voort te trekken. Hun hele hebben en houden werd toevertrouwd aan dit paardje. Heel belangrijk was het dat een Tinker zowel braaf als sterk was en over een flinke portie moed beschikte. Met dekken werd niet zo nauw gekeken. Als een merrie gedekt moest worden, werd er in de omgeving een hengst gezocht en daar werd de merrie dan meestal ’s nachts bij in de wei gezet. Wat voor een hengst erop ging, was niet van belang. Vandaar dat er zoveel verschil is tussen Tinkers. Zo worden er nu vier types beschreven: De Romany Vanner, Romany Grai, Romany Cob, Romany Scudder. De eerste drie types komen het meeste voor in Nederland. De Tinker is een koudbloed waardoor ze ideaal zijn voor recreatief gebruik. De Tinker heeft over het algemeen een rustig temperament. Het karakter van een Tinker is ideaal voor mensen die uren heerlijk naar buiten willen rijden in de bossen. Maar ook voor dressuur of springen deinst de Tinker niet terug. Dit vriendelijke dier houdt van aandacht en geeft ontzettend veel terug. Ze beschikken over lange manen, een volle tot zeer volle staart en flink wat behang of sokken aan de voeten. De Tinker is over het algemeen bont gekleurd waarin men zwartbont, vosbont, bruinbont en driekleur onderscheidt. De driekleur is meestal bruinbont op het lichaam met zwart en witte manen. Maar ook effenkleurige Tinkers komen voor zoals bruin, zwart en ook schimmelkleurige zijn gesignaleerd zoals de blauwschimmel en de roodschimmel. Door de bontfactor kunnen Tinkers ook maanogen hebben, dit is een pigmentverkleuring van de iris. Het is een fabeltje dat mensen denken dat ze hierdoor minder aan dat oog kunnen zien. De Tinkers verschillen onderling ook qua bouw. Zo zijn er de hele zware types, de minder zware types en de luxere types. Een Tinker beschikt over het algemeen over stevig beenwerk en is vrij compact van bouw. Het is een vrij sober ras wat met weinig gehouden kan worden. Doordat de Tinker lange haren aan de benen heeft, is een Tinker gevoeliger voor rap of voor mok maar met goede verzorging hoeft dit geen groot probleem te zijn. Pas op bij aankoop dat u een ervaren Tinkereigenaar meeneemt. Een algemeen schoonheidsfoutje bij de Tinker is een losse knie. Als u op zoek gaat naar een Tinker, bezoek dan diverse adressen en overtuig uzelf wat voor u de beste aankoop zal zijn. De Tinker heeft mijn hart gewonnen. Ik heb de start van het Nederlands Stamboek van Tinkers meegemaakt en hoop dat deze nog lang zal bestaan om dit mooie ras in al zijn goede aspecten te kunnen behouden. Sandra van Ooijen
Gipsy Ik kocht Gipsy (toen nog Renée) in maart 2003 bij de tinkerhoeve in Zenderen. De eerste keer dat ik naar haar ging kijken stond ze net een maand in Nederland. Het klikte voor geen meter tussen ons. Ze rende weg als ik haar aanhaalde en bij het voetjes optillen spartelde ze flink tegen. Op een of andere manier sprak mij dat eigenwijze gedrag wel aan en ik besloot dan ook haar te kopen. De eerste weken heeft ze lekker op de wei gelopen en na een tijdje dacht ik dat het wel tijd was voor een zadel, ze was toen ongeveer 3 en half jaar. Ze had toen ik haar kocht nog nooit een zadel op gehad en ik was dan ook best zenuwachtig. Gelukkig ging alles goed. Ze keek niet op of om, zelfs niet toen ik er op stapte. Omdat ik haar al een aantal keer gelongeerd had van tevoren snapte ze al aardig wat ‘stappen’ betekent. Zo ben ik nog een tijdje rustig doorgegaan en na een aantal weken merkte ik dat ze toch wel erg dik begon te worden. Omdat de dierenarts toch moest komen voor een herhalingsenting kon hij misschien ook wel zien of ze op dieet moest. Dat bleek niet het geval, Gipsy was namelijk DRACHTIG en het veulen zou rond de laatste week van juni geboren worden!!! Ik was er natuurlijk heel blij mee, maar ik vond het ook wel een eng idee, ik had bij mijn andere paarden namelijk nog nooit een veulen gehad.

Op 21 juni was Gipsy anders dan anders, ze liep wat door de wei, maakte rare zucht-geluiden, wilde niet dat ik in de buurt kwam en ze kon niet rustig eten. Ik wist meteen dat het veulen op dezelfde dag geboren zou worden! Ik heb meteen de ‘paardenboer’ bij ons uit het dorp gebeld of hij me vandaag kon helpen als dat nodig was. Hij zei dat het normaal was dat een drachtig paard af en toe zo deed, maar dat het nog wel twee weken kon duren voordat er een veulen bij zou liggen… Ik was ervan overtigd dat het veulen toch echt vanavond geboren zou gaan worden en ik heb dan ook meteen mijn luchtbedje in de stal gelegd. Ik heb mijn wekker om het uur ingesteld en ik ben niet meer bij Gipsy weg gegaan, behalve rond 6 uur, om even te thuis te gaan eten. Ik was nog geen half uur thuis of er werd aangebeld: Janneke je paard heeft een veulen!! Ik ben meteen naar Gipsy toe gegaan en heb de boer gebeld. Toen ik bij Gipsy kwam lag er een prachtig zwart bont veulentje bij. Het was een hengstje ik heb hem Pepper genoemd. Ik heb meteen foto’s gemaakt en daarna heb ik de boer geholpen met het opbinden van de nageboorte, die kwam er namelijk niet goed af. Na vier uur heb ik de dierenarts gebeld en hij heeft Gipsy een spuitje gegeven waardoor de nageboorte er wel goed afkwam. In de tijd erna heb ik Pepper echt groot zien worden. Toen hij tanden kreeg, kreeg Gipsy er last van als hij bij haar dronk. We hebben Pepper toen bij de boer in de wei gezet om hem af te spenen. Na een paar weekjes op de wei moesten we hem verkopen, omdat mijn wei niet groot genoeg is en ik hem te jong vond om te laten ruinen. Nu woont Pepper (inmiddels Rambo) tegen de grens van België bij zijn nieuwe tinkervriendin Tinka. Ieder jaar in de vakantie ga ik een dagje bij hem kijken en ben ik verbaasd hoe hard hij is gegroeid. Dat is echt heel leuk om te zien. Afgelopen jaar ben ik met Gipsy naar de keuring geweest. Ik ging gewoon voor de lol, even kijken of mijn sullige Tinker een premietje waard was! Toen ik al die Tinkers daar zag dacht ik niet dat we een kansje zouden maken, maar wie niet waagt…. In de ring mochten we vooraan lopen. Ik wist dat dat best een goed teken was. Toen Gipsy ook nog bij de jury moest komen om te kijken naar de stand van de hoeven wist ik dat een derde en misschien tweede premie er wel in zat. Bij de prijsuitreiking kreeg ze een EERSTE PREMIE MET STER!!!! Ik ben echt heel erg trots op haar en heb besloten dat ze in mei weer gedekt wordt. groetjes Janneke Derks
maart 15, 2010
Rudi & Nanny
Rassen