Hoi,

Een paard is toch een bijzonder dier, hè? Of je nu al jaren omgaat met deze prachtige dieren of nog maar net de paardenmicrobe te pakken hebt, ze maken een indruk in je leven die nooit meer weggaat. 

Wij zijn persoonlijk op een van de moeilijkste punten in ons leven gekomen, het besluit dat het beter is een andere thuis te vinden voor een van je maatjes. In je hoofd weet je al een tijdje dat dit beter zou zijn. Maar ach, nog even wachten en dan kan het weer. Dan hebben we meer tijd, dan kunnen we weer … dan … Nee, het zou niet eerlijk zijn als we hem, door toch egoïstische redenen zouden houden. Als we echt van de paarden houden, moeten we keuzes maken die hen ten goede komen. We hebben er lang over nagedacht en besloten de jongste Fries te houden. Nu lijkt het erop dat de oudste Fries een nieuwe goede thuis gaat krijgen en lekker alle aandacht en liefde gaat krijgen die hij verdient. 

Als je dit leest, zal je misschien niet begrijpen dat we tot zo’n besluit zijn kunnen komen. Natuurlijk gaan we je hier ook niet heel het verhaal vertellen, maar geloof me het is de beste maar oh zo’n moeilijke keuze. 

Het kost me nu moeite om Jorrit te zien. Het lijkt alsof ik hem in de steek laat, terwijl je in je hart weet dat je het juiste doet. Je gunt hem het beste maar… Waah! moeilijk hoor. Jorrit geeft niet gemakkelijk zijn vertrouwen aan iemand, maar krijg je deze dan gaat hij voor je door het vuur en is hij erg aanhankelijk. Laatst liep ik bij de paarden in de weide en was aan het bellen met iemand. Tijdens het gesprek stond Jorrit plots achter me en legde zijn hoofd in mijn nek. Het greep me zo aan dat ik het telefoongesprek moest onderbreken en later moest verder zetten.

Zo zie je dat eigen paarden hebben soms ook tot moeilijke beslissingen kan lijden.

Soms moet je gewoon eerlijk zijn en tot een besluit komen…wat is nu het beste voor je paard.

Rudi en Nanny
Paardentips Magazine


Spreekwoord: Paarden vallen ook al hebben ze vier benen; iedereen maakt wel eens een fout. 


Inhoud
1. Boekentip: Training van ruiter en paard
2. Gedrag: Is het paard een spiegel? 
3. Lezersvraag: Wat met dekens? 
4. Tip: voorbereiden op wedstrijd 

Lezersvraag: Wat met dekens?

Lezersvraag die we kregen over paardendekens; 

Wanneer je deze moet beginnen opleggen enzo…? Ik heb namelijk een merrie die kiezen mist en daardoor traag en slecht eet. Hierdoor valt ze in de winter altijd af doordat ze haar energie gebruikt om zich warm te houden i.p.v. dik. Ik wil haar dus deze winter/herfst dekens opleggen, zodat ze haar energie anders gaat gebruiken (niet meer voor warm te houden 😉 ) maar ik weet niet wanneer ik ermee moet beginnen en met welk deken x) en als ik het aan andere paardenvrienden vraag, gaat het uiteindelijk om de discussie dat ze het niet nodig heeft, dat ze zichzelf warm houdt, maar het is al elk jaar zo geweest dat de politie aan de deur komt wegens een klacht van verwaarlozing, terwijl ik er alles (echt ALLES) aan doe om het haar zo goed mogelijk te maken…. kunt u me alstublieft helpen?
Groetjes Sylvia

Een vraag die elk jaar weer terug komt en waarover de meningen nogal verdeeld zijn. 

Een leuke lezersvraag waarmee we meteen deze meningen even naast elkaar kunnen zetten. Wil jij helpen? Stuur dan jou reactie op deze vraag door via deze link

Wij zullen verschillende reacties selecteren en in het volgende nummer van Paardentips plaatsen.
Alvast bedankt voor de hulp! 

Typ-hier-de-titel

Klophengst
Een klophengst is een hengst waarbij één of beide teelballen in de buikholte is blijven zitten en dus niet is afgedaald in de balzak (scrotum). Een klophengst is als beide testikels niet in het scrotum liggen onvruchtbaar. Tegenover merries gedragen zij zich echter net zoals een normale hengst zou doen, omdat zij meestal wel normaal testosteron produceren met gevolgen voor hun temperament.
Als een klophengst wordt gecastreerd, wordt soms niet de moeite genomen om ook deze tweede teelbal te verwijderen, omdat dit via een ingrijpender operatie zou moeten gebeuren dan de normale castratie.
Als het dier vervolgens wordt verkocht als een ruin kan de nieuwe eigenaar hier problemen mee krijgen, omdat een gecastreerde klophengst minder rustig is dan van een echte ruin mag worden verwacht.

Bron wikipedia

Boekentip: Training van ruiter en paard

Haal op een verantwoorde manier het uiterste uit de training van je paard
Vertaal de training van je eigen lichaam naar die van je paard en vorm zo het ideale team…
Kijk maar eens wat topsporters zeggen over het belang van een persoonlijke training in combinatie met de training van het paard:

Tineke Bartels (dressuur): Het zou zinvol zijn een sport te kiezen die ervoor zorgt dat je jouw eigen lichaam leert kennen. Een sport die je leert je ledematen onafhankelijk van elkaar te bewegen. In de paardensport is het namelijk van groot belang dat je in staat bent de spieren in je lichaam aan te spannen en te ontspannen waar het nodig is, onafhankelijk van de bewegingen van het paard.

Johan Heins (springen): Een goede conditie zorgt ervoor dat je beter in balans op je paard kunt zitten, dat je niet snel moe wordt tijdens je parcours of dressuurproef en meer ‘mee’ bent met je paard. Ook voor het welzijn van je paard is dat erg belangrijk.

Alice Naber (eventing): Als je bij de laatste hindernis als een zoutzak op je paard zit, is dat natuurlijk ten nadele van het uiteindelijke resultaat en ook ten nadele van het welzijn van het paard.

IJsbrand Chardon (mennen): Discipline en een goede planning zijn de belangrijkste eigenschappen die je moet hebben om topsport te kunnen beoefenen. Je verdiepen in de psyche van het paard is ook belangrijk.

Een ruiter die zelf veel aan sport doet heeft leren luisteren naar zijn eigen lichaam. Een leuk voordeel hiervan is dat hij dit heel goed kan gebruiken bij het trainen van een paardenlichaam. Om optimaal gebruik te kunnen maken van je kwaliteiten of talenten, moet je goed weten wat je doet, en luisteren naar je lijf.

De opbouw van je persoonlijke training helpt je je grenzen verleggen waardoor je steeds meer kunt en dit met steeds minder moeite. Zo merk je ook dat de training van een paard belangrijk is. Je bereikt hetzelfde effect, je paard gaat meer en beter presteren en heeft er steeds minder moeite mee dit te doen. Alleen moeten we bij een paard veel verstandiger te werk gaan dan als we bijvoorbeeld ons eigen lichaam trainen. Wij voelen vaak zelf aan hoe ver we kunnen gaan of wanneer we te ver gaan en kunnen dan op tijd stoppen om overbelasting te voorkomen. Een paard kan jou dit niet vertellen en is volledig aan jou overgeleverd.

Overtraining kan veel nare gevolgen hebben. Je paard kan er gewoon geen zin meer in hebben op den duur, wat je als ruiter maar al te goed merkt. Het gevolg hiervan is dan weer dat je er zelf ook niet graag meer aan begint. Overtraining kan ook blessures veroorzaken waardoor je doel, vooruit gaan, even uitgesteld moet worden en je eigenlijk een stap terug moet zetten.

Het paard moet er ook plezier in hebben.

Dus wat belangrijk om te weten is :

  • Hoe ga je zo’n goede training voor je paard samenstellen?
  • Hoe ga je de prestaties en het uithoudingsvermogen van je paard vergroten?
  • Hoe krijgt en behoudt je paard het plezier in deze training?
  • Hoe zorg ik ervoor dat ik de spieren van mijn paard niet overbelast?
  • Hoe voorkom ik blessures?
  • Hoeveel rust heeft mijn paard nodig?
  • Hoe krijg ik mijn paard op tijd fit voor een wedstrijd?
  • Vraag ik niet teveel van mijn paard?
  • Hoe belangrijk is het voor de ruiter om zelf ook wat aan de conditie te doen?

En wat met de lenigheid van de ruiter? Heeft deze ook invloed op het rijden?

Lammert en Jet Haanstra, samen echte ‘paardenmensen’ en elkaar ook goed aanvullend in het overbrengen van hun kennis, namen de pen op en begonnen te schrijven. Het resultaat is een boek dat je helpt verantwoord om te gaan met je paard op het gebied van training.
Het boek begint met een paar voorbeelden uit de praktijk die je duidelijk maken dat de keuze van het paard of misschien beter gezegd het juiste paard bij de juiste ruiter heel belangrijk is.

De training begint al vroeg, een goede verhouding tussen ruiter en paard kan al van jongsaf positief beïnvloed worden. Daarom krijg je ook goede tips te lezen over hoe je de goede vorming van een jong paard kunt begeleiden.

Door middel van training kun je het prestatievermogen op een zo hoog mogelijk peil brengen.

In het boek ‘Training van ruiter en paard’ brengen Lammert en Jet duidelijk naar voren dat het niet alleen om de training van het paard gaat, maar dat persoonlijke training ook belangrijk is. Ze schrijven: “Sporttraining omvat lichamelijke training, de mentale, tactische, technische en morele voorbereiding van de sporter. Resultaat komt nooit door de ontwikkeling van één van deze factoren, maar door een wisselwerking tussen alle factoren.”
In eerste instantie wordt de training van paard en ruiter apart besproken. Je krijgt advies in het opbouwen van een schema voor je persoonlijke training. Dit natuurlijk met het oog op het verbeteren van de training samen met je paard.
Later verdiepen ze zich in de trainingsopbouw van het paard zelf.

Dat ook topsporters de visie van Lammert en Jet Haanstra delen blijkt uit de medewerking die ze gaven aan dit boek. Zo bevestigen Tineke Bartels, IJsbrand Chardon, Johan Heins, Alice Naber en voetbaltrainer Foppe de Haan over hun ervaringen met de training. Dus een boek met topadvies.

Heb je er zelf ook zin in gekregen of ben je gewoon nieuwsgierig naar de inhoud van dit boek?

Lammert en Jet zonden ons nog het volgende mailtje, speciaal voor de Paardentips-lezers.
Beste lezers van Paardentips!

Lammert en ik hebben heel wat werk gehad aan het schrijven van dit boek, hoewel we het met veel plezier gedaan hebben.
Als je terugkijkt is het zeker de moeite waard geweest want het resultaat mag er zijn, al zeggen we het zelf…. Al die prachtige foto’s van Arnd Bronkhorst maken het wel heel bijzonder. Het is uiteindelijk een boek geworden dat ook best voor mensen buiten de paardensport de moeite waard kan zijn.
Het leek ons leuk de lezers van Paardentips op deze manier op de hoogte te brengen van ons nieuwe boek. Vandaar dit persoonlijke mailtje aan Rudi en Nanny.
‘Training van Paard en Ruiter’ is een boek dat iedere paardensportbeoefenaar zou moeten lezen om iets te weten te komen over het trainen van een paard, het dier met de meest atletische vermogens van alle zoogdieren.
We wensen de lezers van Paardentips Magazine alvast veel plezier met het lezen van ‘Training van ruiter en paard’.

Groeten aan alle lezers van Paardentips!
Lammert en Jet Haanstra

Over het boek
Titel: Training van ruiter en paard
Schrijvers: Lammert en Jet Haanstra
Taal: Nederlands
Kaft: harde kaft
Illustraties: veel kleurenfoto’s, zwartwit-foto’s en een paar illustraties

Over de schrijvers
Lammert Haanstra is een zeer bekende paardentrainer en instructeur. Tienduizenden ruiters maken gebruik van zijn ervaring en inzicht. Zijn boek Longeren met Lammert Haanstra is een begrip. Samen met zijn vrouw Jet schreef hij Training van ruiter en paard.

In Training van ruiter en paard wordt zowel de fysieke als de psychische kant van de training van ruiter en paard op een voor iedereen begrijpelijke manier beschreven aan de hand van Haanstra’s ervaringen. Ook bekende ruiters uit diverse disciplines, zoals Tineke Bartels, IJsbrand Chardon, Johan Heins en Adelinde Cornelissen en voetbaltrainer Foppe de Haan, vertellen vanuit hun specifieke achtergrond over hun ervaringen en visies. Het boek is geïllustreerd met meer dan honderd duidelijke instructieve foto’s.

Prijs € 24,95 Gratis verzending!

klik hier om het boek in huis te halen

Zolang in voorraad: werkdagen voor 17:00 uur besteld, is morgen in huis.

Tip: voorbereiden op wedstrijd

Hoe kan iemand zich volgens jou het beste voorbereiden op een eerste wedstrijd, bv. dressuur? We stelden deze vraag aan de lezers van Paardentips…

Suzanne:
Om je voor te bereiden op een eerste wedstrijd is het denk ik belangrijk om je paard goed te kennen. Natuurlijk zorg je eerst dat je alle oefeningen beheerst en dat je ook het vertrouwen er zelf in hebt dat je ze beheerst. Als het mogelijk is zou ik eerst eens een wedstrijd meedoen op je eigen stal, zodat je paard in een vertrouwde omgeving loopt. Als dit niet mogelijk is, zorg dan dat je voor de wedstrijd al weet hoe je paard reageert op vreemd terrein, ga bijvoorbeeld een aantal keer naar een wedstrijdterrein waar je paard kan rondkijken zonder dat je meedoet, of ga al eens eerder naar het terrein waar je wedstrijd wil rijden. Daarnaast kan je specifieke dingen als de witte hekjes vaak thuis al eens oefenen (je kan er eenvoudig zelf een paar maken van wat planken als ze niet voorhanden zijn). Op die manier minimaliseer je het aantal nieuwe dingen voor je paard en dat zorgt ervoor dat jij ook met meer vertrouwen aan de wedstrijd begint en dus je paard meer vertrouwen kan geven. 

Petra van der V.:
Ik rijd al jaren wedstrijden en heb nog steeds voor elke wedstrijd last van stress. Belangrijk is dat je goed voorbereid op pad gaat om er voor te zorgen dat er geen extra redenen zijn voor stress anders dan de druk om te presteren.

Tips voor je eerste dressuurwedstrijd:
1. Ga voor de eerste wedstrijd een aantal keren op ander terrein rijden, zo kan je paard wennen aan andere omgevingen en weet jij hoe je paard op nieuwe dingen reageert. Kies daarnaast voor je eerste wedstrijd een niet al te groot concours uit, anders raken zowel jij als je paard mogelijk volledig overdonderd door de omgeving en de drukte. Informeer in je omgeving wat een geschikt concours is: niet te groot en rommelig en goed georganiseerd.
2. Gooi niet voor de wedstrijd je normale rijschema om en train de dag voor de wedstrijd niet te hard, je loopt het risico dat je paard dan op de wedstrijddag zelf te moe is om fijn te presteren.
3. goede voorbereiding is het halve werk en scheelt enorm veel stress op de wedstrijddag zelf: leg alles wat je nodig hebt klaar (evt. aan de hand van een checklist, heb ik zelf jarenlang mee gewerkt) zodat je op de dag zelf daar niet aan hoeft te denken. Vergeet vooral de papieren van je paard en je startpas niet. Dit overkwam mij jaren geleden op mijn eerste wedstrijd en mijn toenmalige vriend moest als een haas weer naar huis rijden om het paspoort op te halen. Geloof mij: dit is niet leuk! Oefen van te voren ook een aantal keren met invlechten, zo weet je precies hoeveel tijd je daar voor nodig hebt als je op de wedstrijddag zelf gaat vlechten.
4. Ken de proeven die je moet rijden nagenoeg uit het hoofd, dit scheelt stress tijdens de wedstrijd als je voorlezer net te laat leest of even de draad kwijt is (dit gebeurt nl gewoon wel eens). Oefen de proeven ook een aantal keer voor de wedstrijd, maar pas op dat je niet teveel oefent, want dan loop je het risico dat je paard de proeven ook kent en gaat meedenken, wat vaak betekent dat ze overgangen e.d. gaan maken al ver voor het is gevraagd! Heel lief van ze, maar niet handig!
5. Ga ruimschoots op tijd op pad naar de wedstrijd, het kan nl. gebeuren dat je paard ineens wat lastig is met laden waardoor dit extra tijd kost of dat er erg veel uitvallers zijn waardoor je eerder dan gepland moet starten. Bekijk voor jezelf wat je fijn vindt, ik persoonlijk wil niet te lang moeten rondhangen op het terrein voordat ik moet gaan opzadelen e.d. dus plan het zelf altijd redelijk strak (ongeveer 1 à 1,5 uur voor mijn starttijd aanwezig zijn), maar het kan net zo goed voor jou heel goed werken als je even lekker een bakje koffie o.i.d. kunt drinken en de omgeving goed in je op kunt nemen. Ik ga altijd uit van 9 starts in het uur (een proef duurt ongeveer 6 à 7 minuten), over het algemeen zit je dan qua tijdsplanning wel goed. Reken voor jezelf uit hoelang (dus hoeveel proeven van voorgangers) je wilt inrijden en zorg dat je je ook houdt aan die planning, bijv. je moet als nr. 9 en wilt 5 proeven de tijd hebben om in te rijden, zorg dan dat je, als nr. 3 de ring in gaat, op je paard stapt, dit voorkomt dat je te weinig tijd hebt voor het losrijden of dat je oeverloos aan het stappen bent omdat je er veel te lang op zit.
6. Denk dus goed na over hoe lang je wilt inrijden, dit verschilt heel erg per paard. Sommige paarden hebben maar een kwartiertje nodig en als je er langer op zit zijn ze moe en kunnen ze niet meer fijn presteren. Andere paarden hebben een uur nodig om een beetje tot rust te komen en fijn berijdbaar te worden. Dit kun je als je op andere terreinen hebt geoefend wel al een beetje inschatten.
7. Mijn laatste tip is: heb plezier! Ga niet al de eerste keer voor winst, maar zorg dat je lekker rijdt en dat het voor jou en je paard een fijne belevenis is, een gezellig dagje uit. Blijf vooral tijdens het losrijden en in de proef bezig met het rijden van je paard en doe net alsof het een trainingssessie is. Dit laatste was altijd mijn eigen valkuil. Zodra ik de ring in kwam ging ik “passagieren” en liet ik mijn paard aan zijn lot over. Dit werkt dus niet! Zorg dat jij de leiding neemt en je paard vertelt hoe het moet en stel je paard gerust door zelf rustig en consequent te blijven.

Veel plezier op de eerste wedstrijd en hou voor ogen dat er altijd weer een nieuwe wedstrijd is voor een herkansing. Al doende leert men en wees begripvol naar je paard als deze door alle nieuwe indrukken misschien niet zo gehoorzaam is als thuis. 

André:
Als je spreekt over dressuurwedstrijd denk dan ook rechtstreeks aan “minder eerlijk”. Iedere jury en ook ieder ander persoon heeft zijn eigen voorkeur in voorkomen, figuren, hulpen en zelfs de bouw van uw paard zonder nog te spreken van de ruiter of amazone. De enige oplossing is dus een vooroordeel van u af te werpen, meerdere uitslagen te vergelijken, dit alles nadat je uw eigen indruk zou beschreven hebben. De hoofdbedoeling moet zijn dat je er zelf ook steeds meer van zal leren en dus beter wordt. Deelnemen is wel belangrijk, maar proberen er op een eerlijke manier ook bij de eersten te staan moet het doel zijn. Hard werken en veel op uw schouders kunnen verdragen zal nodig zijn.

Veel moed, André 


Joyce:
Wat bij mij goed werkt, is de volgorde van je proef goed leren. Zo weet je wat er komt en kan je tijdens je proef meer vooruit denken en je paard beter voorbereiden op het volgende onderdeel. 


Wietske v/d H.:
Voorbereiding eerste wedstrijd:

  • Allereerst een checklist maken met alle benodigdheden en voorbereidingen (invlechten e.d.)
  • Proeven uit het hoofd leren
  • Startlijst uitprinten
  • Adres noteren
  • Telefoonnummer organisatie noteren
  • Tijdsschema maken: 8 min. per proef rekenen wanneer er geen tijdsaanduiding is. Hoe laat ben je dan aan de beurt? Hoelang van tevoren wil je aanwezig zijn? Ik hou altijd 1,5 uur aan i.v.m. proppendraaien en eventuele uitvallers. Hoelang ben je onderweg? Dus bij mij is: vertrektijd= reistijd+ 1,5 uur.
  • Is het een wedstrijd op gras of op zand? Op gras altijd proppen indraaien, hoe droog het ook is (dus hiermee rekening houden met het beslag: vierkant op hoefijzers met propgaten erin, informeer bij je hoefsmid)
  • Startlijsten.nl tot het laatste moment in de gaten houden of er nog iets verandert.

Hopelijk kun je hier wat mee.

Heel veel succes met je eerste wedstrijd!

Vriendelijke groet,

Wietske v/d H.

Alma: 
-Kijk eens of je bij iemand anders in de bak mag rijden, zo ga je al eens met je paard van huis.
– Doe eens mee met een impuls wedstrijd, je hebt dan nl. geen startkaart nodig en zo doen jij en je paard wel ervaring op. 

Nicole B. :
Als ik voor het eerst met een jong paard op concours ga, probeer ik binnen te beginnen. Het best in een omsloten binnenbak, zodat een paard gelijk wat aanleuning heeft. Ook als hij dingen eng vindt, is dit toch wel wat handiger. Voor de ruiter is het wel beter als hij ergens een oefenwedstrijdje rijdt. Verder veel oefenen in andere omgevingen als thuis. Hierdoor raakt een paard niet zo overstuur de 1e keer.

Nikita: Ik ging normaal ook meedoen aan mijn allereerste dressuurwedstrijd – de ADAPT Games van Lisanne Thomas. Door omstandigheden is dit niet doorgegaan. Ik bereidde mij voor door elke dag te gaan rijden en de proef te oefenen, buiten andere oefeningen om natuurlijk. Eerst deed ik het in stap en deelde het in stukken op zo had ik 3 delen proef en dan deed ik bv. eerst het 1e deel en dan gewoon wat verder rijden, als ik dan iets merkte wat niet lukte in het eerste deel oefende ik daar een beetje op, maar niet overdreven en dan ging ik door naar deel 3 om het zo afwisselend mogelijk te maken nadien begon ik de draf bij te voegen en zo bouwde ik het op. 


Bedankt iedereen voor jullie bijdrage. Sorry als je reactie er deze keer niet bijstond. We hebben zoals je begrijpt een keuze moeten maken uit de verschillende inzendingen. 

In ieder geval altijd weer leuk om te lezen al die reacties. Bedankt!
Onze dochtertjes zijn nog niet aan hun eerste wedstrijd toe, maar hebben ondertussen heel wat plezier tijden het ponyrijden. 

We hebben een filmpje voor je klaar staan van een stuk uit hun les. Als het je lukt zou het fijn zijn voor de meiden als je er een reactie bijzet. Want ze zijn oh zo trots dat ze al kunnen galoperen! 😉

Klik hier om het filmpje te bekijken 

Leuk hè?

Zo, wij gaan weer verder werken aan de volgende Paardentips!
Daag!
Groetjes Rudi en Nanny
Paardentips Magazine 

 

 

Gedrag: Is het paard een spiegel?

Deel 3

Wat laat het paard zoal van zichzelf zien? In de vorige nummers (PaardenTips 255 en 257) hebben jullie gezien dat je paard –als je bewust kijkt- je inzicht geeft in zijn gezondheid en gedrag. We hebben het er ook over gehad dat deze informatie van grote waarde kan zijn als er veranderingen of problemen optreden. In dit artikel aandacht voor wat het paard laat zien, we zoomen in op:

  • geestelijke toestand,
  • humeur,
  • emoties.

Geestelijke toestand
Wat is dat eigenlijk? Een definitie kan ons op weg helpen. Google je op: ‘geestelijke gezondheid paarden definitie’, dan vind je alles behalve een definitie. Het beste dat te vinden is, zijn algemene opmerkingen als: ‘Een paard dat er geestelijk goed aan toe is, ziet er goed en gezond uit.’ Is er goed uit zien een criterium? Wat mij betreft niet, want kijk je naar mensen die er echt uitstekend uitzien, dan kunnen ze wel degelijk geestelijke problemen hebben! Ik beschouw er goed uit zien dan ook als een indicatie (aanwijzing).

Dus kijken we naar wat er in ‘mensentermen’ bedoeld wordt. De World Health Organisation zegt over psychisch gezonde personen: Psychisch gezonde personen voelen zich goed, autonoom en competent. In deze definitie staat NIETS over het er al dan niet goed uitzien! Vertaal je dit naar het paard, dan voelt het paard zich goed, zelfstandig en bekwaam. Dit kun je zeker merken aan het gedrag van het paard. En hier kun je het ‘er goed uitzien’ als indicator beschouwen. Toch blijft er grote terughoudendheid geboden bij het ‘zomaar’ beoordelen van de geestelijke toestand van het paard.

Laat het paard dan echt niets zien over zijn geestelijke toestand? Jawel, je kunt wel degelijk de geestelijke gezondheid aan een paard zien, echter het paard laat je voornamelijk voelen. Wat je ziet en voelt, moet je vervolgens interpreteren. Hierbij betreed je helaas al heel snel een groot grijs gebied. Waardoor het interpreteren een hachelijke zaak kan zijn. Het is dan ook verstandig om niet te snel conclusies te trekken en het paard goed te blijven observeren. Extremen in de geestelijke toestand zijn vaak wel heel duidelijk! Een depressief teruggetrokken paard staat in ‘ongelukkige’ houding depressief te wezen. Bijvoorbeeld: het paard staat met het hoofd naar de muur gericht en laat het sip hangen. Een paard dat ‘gezellig en blij’ aankomt, heeft een heel andere uitstraling. Mijn ervaring is, dat een paard dat geestelijk gezond is dit van top tot teen uitstraalt en wel op zodanige wijze dat je er zelf ook blij van wordt.

Verschillende mensen zullen de uitstraling verschillend interpreteren. Het ‘voelen’ dat een paard er geestelijk niet goed aan toe is, valt onder ‘zweverig’. Al wordt dit door de ervaren rotten, niet als ‘zweverig’ maar als ‘dood normaal’ ervaren. En misschien hebben de oude rotten altijd al gelijk. En mogen we best een zweverige menselijke interpretatie geven bij hetgeen we aan het paard menen te ontdekken! Een revolutionaire gedachte? Dat valt mee als je weet dat paarden volgens de wetenschappers meer met mensen gemeen hebben, dan dat we altijd dachten. Daarom zetten onderzoekers paarden in als model om menselijke ziektes te bestuderen (onder andere stofwisselingsziektes zoals obesitas). En, er is zelfs een onderzoek gaande naar de mogelijkheid het paard in te zetten bij een studie naar depressies bij mensen!

Humeur
Dan het humeur van het paard. Zweverig? Nee, niet echt, omdat je het humeur duidelijk aan o.a. de ogen, oren, mond en algehele lichaamshouding, kan zien.

  • Ogen: iedereen zal weten dat het paard zich goed voelt als de ogen helder en geïnteresseerd de wereld inkijken (en jou aandachtig opnemen).
  • Oren: ook weten we allemaal dat de oren ons vertellen of het paard geïnteresseerd is (oren gericht in de richting van hetgeen de interesse wekt) of dat het paard bijvoorbeeld ontspannen is (oren hangen ontspannen), of juist boos is (oren (plat) in de nek).
  • Mond: wat wellicht niet iedereen weet, is dat een paard ook met zijn mond aan kan geven hoe het zich voelt. Om heel precies te zijn: het paard geeft dit aan door het al dan niet trekken van rimpels rond zijn mond. Is de huid rond de mond rustig en ontspannen dan is het paard veelal goed gehumeurd. Trekt het paard rimpels rond zijn mond? Dan is dit een duidelijk teken dat er iets mis is met het humeur van het paard.
  • Neus: trekt het paard niet alleen rimpels rond de mond, maar ook rond de neus? Dan is het paard knap chagrijnig of is er iets grondig mis. Maar let op: het paard trekt deze rimpels ook vaak rond zijn neus als het iets ruikt dat niet in de smaak valt! De rimpels verschijnen ook als het paard geïrriteerd raakt, of boos of agressief is (zie verderop).
  • Lichaamshouding: het paard dat in een goed humeur is, heeft een normale lichaamshouding, dat wil zeggen het staat er ontspannen bij (in evenwicht op vier benen, of op 3 met 1 achterbeen in ruststand), hals en hoofd worden niet overdreven hoog gedragen. Het paard beweegt ontspannen (is bijvoorbeeld niet als een gek rondjes aan het draaien, staat niet te weven, loopt geen hoefslag in het gras omdat het met de andere paarden mee wil en zwiept niet voortdurend nijdig met de staart).

Emotie(s)
Wat zijn emoties? Wolters Woordenboek omschrijft: ‘Emotie = gemoedsbeweging.’ Dit is makkelijk te vertalen naar de paarden. Er zijn immers veel gemoedsbewegingen bij paarden waar te nemen. Denk maar eens aan: afkeuring, agressie, angst, boosheid, enthousiasme, irritatie, nieuwsgierigheid, opwinding, strijd en woede.

Hoe zie je deze emoties bij paarden? Eigenlijk op dezelfde manier als bij mensen: ze worden voornamelijk geuit. Hierdoor weten we redelijk zeker wat op dat moment de emotie van die persoon is. Wat zie je dan aan het paard? Hieronder een (beperkt) overzicht:

Nieuwsgierigheid
Hoofd en hals worden hoog (maar niet ‘gespannen’ hoog) gedragen. De oren en ogen zijn gericht op hetgeen de nieuwsgierigheid wekt. Er is overduidelijk geen aandacht voor de omgeving en ook niet voor jou.
Om de nieuwsgierigheid te bevredigen kan het paard op 3 manieren reageren:

  • Nieuwsgierig en een beetje angstig

Eerst totale focus (hoofd, hals, oren en ogen gefocust), vervolgens draait het paard om, draaft/galoppeert een stukje bij het object vandaan, stopt, draait zich (half)om, focust totaal en loopt dan voorzichtig, stapje voor stapje, snuivend met lagere hoofd- en halshouding richting het object. Hierna wordt het object besnuffeld (geroken) en bekeken waarna de interesse vaak verloren gaat.

  • Nieuwsgierig en bang

Als boven, nu zal het paard echter bij het object wegvluchten. En vervolgens op een afstand met gespannen opgeheven hoofd en hals al snuivend naar het object kijken. Voordat paard besluit daadwerkelijk te gaan kijken, zal er meer tijd verlopen dan wanneer het paard een beetje angstig is. (Wil je het paard helpen, ga dan zelf bij het object staan en laat zien dat het niet eng is. Let op: geef het paard alle tijd uit zichzelf te komen!)

  • Nieuwsgierig en dapper

Het paard gaat direct kijken en doet dit door rustig en met ontspannen focus het object te gaan besnuffelen en bekijken.

Opwinding
We hebben allemaal wel eens een paard met hoofd en hals hoog, staart in een krul in de paradepas zien ronddansen in de bak. Een duidelijk teken van opwinding. Dit betekent echter niet dat het paard enthousiast of blij is. Het is en blijft: opwinding om de een of andere reden. Wees voorzichtig bij het benaderen van een opgewonden paard; het kan zijn dat het jou niet ziet staan! Let er bij de benadering van een opgewonden paard dan ook op, dat je weet waarom het opgewonden is. Net uit de stal op een winterse dag geeft een andere opwinding dan wanneer het paard opgewonden is omdat zijn stalgenoten allemaal op buitenrit zijn en hij alleen is achter gelaten!

Afkeuring
Het hoofd wordt meestal afgedraaid en vaak zie je rimpels verschijnen rond de mond en de neus.

Irritatie
Korte snelle bewegingen: zoals even de voet optillen en snel neerzetten, met de staart geïrriteerd zwiepen (naar een ander paard, naar jou, of naar vliegen), het snel draaien en terugdraaien van de oren in de richting van hetgeen irriteert. Jijzelf kan dus ook ‘de irritatie’ zijn! Het oor dat naar jou gericht wordt, hoeft dus niet te betekenen dat het paard zijn aandacht positief bij jou is. Het kan betekenen dat je het paard irriteert! Het paard kijkt geïrriteerd en zal dit letterlijk uitstralen. En, ook bij irritatie zie je vaak rimpels verschijnen rond de mond en de neus.

Boosheid
Als boven bij irritatie, echter veel nadrukkelijker en indrukwekkender! Daarbij komt dat het paard zijn boosheid benadrukt door zich groter en breder te maken. En door het nadrukkelijk tonen van afkeuring en irritatie. Let dan op, ebt dit niet snel weg, dan kan het paard (soms toch nog onverwacht) de stap naar agressie maken.

Agressie
Nu is het paard niet alleen geïrriteerd en boos, het gaat ook nog over tot verdedigen of aanvallen.

  • Verdedigen, door middel van steigeren, slaan en bijten.
  • Aanvallen, dit kan op 2 manieren:

1. Door het hoofd hoog te dragen, de oren plat in de nek te leggen, lippen op te trekken en de tanden te laten zien. De hals gaat omhoog en wordt ‘opgeblazen’ waardoor de hals stevig en breed wordt (imponeer gedrag), ook het lijf wordt breder. Het paard zwiept agressief met de staart (heel anders dan naar vliegen!)


2. Door de hals juist laag te dragen, het hoofd laag en vooruit te houden en de oren (heel erg) plat in de nek te leggen. NB: het drijven van de hengst rond de kudde, ziet er ongeveer hetzelfde uit, maar is geen teken van agressie maar van ‘ik ben de baas en jij moet even doen zoals ik het aangeef’. Het verschil kan lastig te onderscheiden zijn, omdat in beide gevallen er wel degelijk iets moet gebeuren (of de aanvaller moet weg, of een kudde lid moet nù iets doen).
Gaat het paard daadwerkelijk over tot agressie, dat start in een oogwenk de verdediging of aanval. Agressie is ‘serious business’; hoe je hiermee omgaat behandelen we hier niet. Komt dit voor dan is het tijd voor advies, zeker als je hier geen ervaring mee hebt! Breng jezelf direct in veiligheid en ga niet op goed geluk wat proberen.

Angst
Het herkennen van angst kun je leren. Het is te ontdekken aan hele kleine signalen: het snel draaien van een oor of een oogbeweging. Of je ziet eventjes iets oogwit. Het snel verzetten van een hoef is een moeilijk te onderscheiden signaal; hoe beter je je paard leert kennen, hoe duidelijker dit zal worden. Ook het ‘zich kleiner maken’ of ‘in de grond willen verdwijnen’ zijn signalen dat het paard bang is; vaak voel je dit voor je het ziet! Vraag je dan niet af of dit zweverig is (dat mag je achteraf beoordelen), maar probeer de angst direct weg te nemen! Ook kunnen paarden uit angst gaan zweten, trillen of zich heftig verzetten. Heftig verzet uit zich door: laten vallen, slaan, bijten, vluchten. Of erger nog: in agressie. In een kleine ruimte is dit alles natuurlijk gevaarlijk. We moeten ons goed bewust zijn wat, per paard, de specifieke signalen zijn.

Angst kan voorkomen worden door het paard rustig in hele kleine stapjes te laten wennen aan hetgeen er gaat komen. Het is de plicht van de verzorgers/eigenaren van het paard, hier veel tijd aan te besteden, teneinde het paard te leren in diverse omstandigheden niet bang te zijn. Dit omdat ieders veiligheid rond het paard gewaarborgd moet zijn. Dus ook die van de dierenarts en de smid!

Tot zover hetgeen het paard zoal van zichzelf laat zien. Volgende keer gaan we verder met de gezondheid en bijzondere dingen die je aan je paard kunt zien. Ook behandelen we wat je ermee kunt als je al deze dingen aan je paard ziet.

Tot die tijd wens ik jullie heel veel plezier met het observeren van het gedrag van je paard! En mocht je vragen hebben, laat me dat dan weten.

© Margreet Noordanus

Paardeninzicht (klik op de link om naar de site te gaan)

Tips:

Tip 1
Een eigen site over je paard of stal/club?

Het kan snel en eenvoudig. Begin er nu aan en volg stap voor stap de aanwijzingen. Test het gratis uit

klik hier om het te proberen.

Tip 2
Een leuk forum voor de paardenliefhebber

Klik hier om het forum te bezoeken

Tip 3
Nanny en Rudi volgen via Facebook? klik hier.

Tip 4

Beste Rudi en Nanny,
28 jaar geleden heb ik een paar lesjes gehad op een manege waar men dacht dat ik het allemaal vanzelf wel wist. Niet echt een succes dus.

Nu mijn dochter les heeft, begon het bij mij ook weer hevig te kriebelen. Na 3 rijlessen besef ik me dat ik sneller wil leren en behoefte heb aan theoretische informatie. Ik hoefde slechts 2 minuten op internet te zoeken voordat ik op jullie site terecht kwam. Na het lezen van de eerste les was ik om, heb gelijk de volledige cursus besteld en moet mezelf dwingen niet teveel tegelijk te willen lezen. Ik ben erg enthousiast en vind het prettig thuis in alle rust de tips door te lezen. Ik kan niet wachten tot ik ze kan uitproberen in praktijk! Het zal me een stuk zelfverzekerder maken. Bedankt!

Hartelijke groet,
Nannie

Nieuwsgierig naar de cursus? klik dan hier