Hoi [%name%],

Ik was vorige week in een pretpark toen ik ergens in de verte een hoop lawaai hoorde. Er werd geschreeuwd en plots kwam er zelfs een hele rookwolk voorbij. Het gebeuren trok helemaal mijn nieuwsgierigheid toen ik geklater hoorde van hoeven. Wat zou daar toch aan de hand zijn?

Toen ik ging kijken, stonden er zelfs militairen in volledige bepakking en er reden politiewagens rond. Oei, hier moet iets ernstigs aan de hand zijn, dacht ik. Toen hoorde ik weer een knal en een hoop gejoel. Ik hoorde een commando roepen en zag hoe een groep agenten te paard twee aan twee door een menigte liep.

Problemen! zou je zeggen. Maar toen ik de zogenaamde betogers goed bekeek, zag ik dat dit ook militairen waren. Het bleek een grote gezamenlijke oefening te zijn.

De paarden werden duidelijk getest en op de proef gesteld. Ik weet niet of het bij de oefening hoorde, maar op een gegeven ogenblik hoorde ik zelfs allerlei machines in werking.

Het was er in ieder geval een drukke bedoeling die ik vanaf een veilige afstand met veel aandacht heb gevolgd. Bijzonder dat die paarden zo kalm bleven. Het maakte me meteen nieuwsgierig naar de opleiding van deze paarden. Ik ving ondertussen ook op dat de paarden vóór de opleiding een strenge selectie doorgaan en dat er heel wat paarden niet doorkomen.

Misschien dat het ons ooit lukt een kijkje te nemen achter de schermen bij de training van een politiepaard. Misschien een Paardentipper met connecties?

 

Groetjes Rudi en Nanny

Paardentips Magazine

 


‘The art of riding is a way of living ‘
Uitspraak van Bent Branderup


Inhoud
1. Boekentip:
Dressuurtraining
2. Wetenschap: Nieuwste evoluties in het wetenschappelijk onderzoek van rijpaarden
3. Verzorging: Hoefonderhoud
4. Wist je dat? Positie handen
5. Tip: Lekker recept

Verzorging: Hoefonderhoud

Nog niet zo heel lang geleden was het thema hoefonderhoud nog heel simpel: als je met je paard werkte, op straat kwam of op concours ging, dan liet je hem beslaan. Als het paard op de wei stond of alleen op zachte bodem liep, liet je hem alleen bekappen. Maar enkele jaren geleden is de discussie over traditioneel hoefbeslag flink op gang gekomen, door het ontstaan van nieuwe visies op (natuurlijk) hoefonderhoud. Hebben paarden wel ijzers nodig om op verharde ondergrond te lopen? Wilde paarden trotseren immers allerlei ruig terrein met staalharde hoefjes. Inmiddels staan de traditionele en de ‘natuurlijke’ hoefverzorgers vaak lijnrecht tegenover elkaar. De verdeeldheid wordt nog versterkt als je bedenkt dat hoefsmeden vaak het prutswerk van een slechte bekapper moeten opknappen en omgekeerd. Zelf bekap ik zo’n 47 paarden, de meesten al jarenlang. Die paarden krijgen dus geen andere hoefsmid te zien. De hoefsmid wordt juist ingeschakeld als er onkundigheid in het spel is geweest en dat is dan ook het beeld dat men krijgt van natuurlijk bekappen. Natuurlijk is het niet verstandig om na een middagcursusje bekappen zelf vrolijk in de voeten van je paard te gaan snijden. Er is heel wat kennis van anatomie, fysiologie en bewegingsleer voor nodig om de hoeven van een paard goed te kunnen bekappen.

Hoefijzers zijn lang niet voor elk paard noodzakelijk en de hoeven worden harder naarmate ze gewend raken aan slijtage op harde ondergrond. Toch is ook de aangeboren hoefkwaliteit van belang. Net zoals mensen niet allemaal even sterke nagels hebben, zo verschillen ook de hoeven van paarden van elkaar. En de bodemkwaliteit waarop het paard gehouden wordt, is eveneens van invloed op de hardheid van het hoorn. Daarbij spelen voeding en gezondheid een grote rol, want deze componenten bepalen samen de kwaliteit van het hoorn dat gevormd gaat worden. Je kunt dus niet zonder meer zeggen dat elk paard onder elke omstandigheid probleemloos blootsvoets kan lopen. Maar in heel veel gevallen kan het wel. Mijn eigen paarden lopen al jaren zonder ijzers en hoewel ik één merrie op ruwe bodem een beetje moet ontzien, lopen ze allemaal prima. En dat terwijl we hier in Zuid-Limburg veel paden hebben waarop grove stenen liggen om de erosie tegen te gaan.

Een groot nadeel van hoefijzers is dat ze de hoef op den duur smaller maken en dat de werking van het hoefmechanisme (het uitzetten van de hoef bij bodemcontact) geminimaliseerd wordt. Dit hoefmechanisme is heel belangrijk voor schokdemping en de circulatie. Van de andere kant zijn er veel natuurlijke bekappers die een bepaalde hoefvorm nastreven, ongeacht of die vorm past bij het exterieur en de beweging van het paard. Iets waar bekappers zelden naar kijken is de hoefas. Dit is de rechte lijn die je van voor door pijpbeen, kogel, kootbeen en hoef moet kunnen trekken en van opzij vanaf de kogel tot aan de grond. Als deze lijn ter hoogte van de kroonrand scheef is, moet deze worden gecorrigeerd, om slijtage van de gewrichten te voorkomen. Maar, is deze hoefas hoger gebroken, dan mag de stand vaak niet gecorrigeerd worden, of moet de hoef op een speciale manier bekapt worden. Veel bekappers zetten paarden te laag op de verzenen (de hakken). Als dat gedaan wordt bij een paard met een steile koot, dan breekt de hoefas naar achteren, waardoor de pezen zelfs in rust al uitgerekt worden. Bij belasting worden ze overrekt, waardoor de kans op peesblessures heel groot is.

Het zelf bijhouden van de hoeven is alleen aan te raden onder goede begeleiding van een kundige bekapper of smid. De hoeven van een paard zijn heel waardevol, want als zijn benen het niet meer doen, dan is het einde verhaal. Niet voor niets is er de Engelse uitdrukking: ‘No foot, no horse.’

Voor degenen die hun paard graag blootsvoets willen houden, maar toch op ongemak stuiten tijdens het rijden, zijn er ook nog tussenoplossingen als hoefschoenen. Deze gebruik je tijdens het rijden en daarna kan het paard gewoon op blote voetjes in de wei.

Bekappen of beslaan is net zo’n groot discussiepunt als rijden met of zonder bit, boomloos of met boom, paard op stal of paard in de wei, wel brok, geen brok, wijze van trainen.. noem maar op, er zijn voorbeelden genoeg. Maar al deze kwesties zijn niet zwart-wit. Er is geen uitgesproken goed of slecht. Het is belangrijk te kunnen beoordelen waar een bepaald paard in een bepaalde situatie het best op gedijt. Goed hoefonderhoud betekent dat de hoeven van het paard zo worden gevormd dat ze zijn gang, stand en welbevinden optimaliseren. De manier waarop dat gebeurt, kan van paard tot paard verschillen, maar het kan ontzettend leerzaam zijn verschillende standpunten aan te horen en te overwegen, om ervan te leren en ze in het voordeel van je paard te gebruiken.

Groetjes van Lisanne

Tips

Tip 1
Heb jij wat leuks meegemaakt met je paard? Heb je een leuke tip waar de andere Paardentippers meteen mee aan de slag kunnen? Mail het ons en misschien staat het in een van de volgende magazines! Klik hier om ons te mailen


Tip 2
Prefabstallen in beton
– Snelle plaatsing
– Prachtige uitstraling
Klik hier om meer te lezen
Tip 3
We spraken laatst een paar Paardentipslezers die een beetje raar opkeken toen we het over onze site hadden. Misschien zijn we niet duidelijk genoeg geweest, maar Paardentips Magazine heeft ook een website waar je nog meer leuke tips en weetjes kan vinden over je lievelingsdier. Klik hier om de site te bekijken

Boekentip: Dressuurtraining

Een boek over dressuurtraining waarin je aan de hand van eenvoudige en praktische oefeningen bijna ieder paard beter kan laten presteren!

De meeste paarden bewegen prachtig als je ze in vrijheid ziet rondlopen. Het echte probleem met rijden is meestal niet het paard, want hij laat al in de wei zien dat hij het kan. De moeilijkheid is om hem zover te krijgen dat hij die vrolijkheid en natuurlijke beweging ook toont als jij er op zit! Een rit op je paard, als ontspanning of training zou zo moeten zijn dat de natuurlijke instincten van je paard niet beperkt worden en jij hem juist kan aanzetten tot een ‘spetterende’ natuurlijke actie!

Het succes van goed paardrijden is voor een deel afhankelijk van je kennis en ervaring, maar er hangt dus ook heel wat af van hoe jij de taal, dus de manier van doen, van je paard begrijpt. Hoe handig ben jij in het toepassen van de hulp en hoe ontvangt je paard de boodschap? Jezelf kunnen verplaatsen in de gevoelens en de gedachtegang van het paard helpt je een heel eind op weg.

Het kan…

Mijn vrouw Nanny hield een boek in haar hand waarin ik ze al vaker heb zien lezen. ‘Weet je wat ik zo leuk vind aan dit boek?’, zei ze me. ‘Het is een boek waar je makkelijk even kan opzoeken hoe een bepaalde oefening precies uitgevoerd wordt. Zo makkelijk omschreven, dat je leert inzien hoe je paard het ervaart en begrijpt! Echt een erg goed boek! Wel jammer dat het niet meer te verkrijgen is ander zouden we het zeker als tip kunnen meegeven aan de lezers van Paardentips.’

Toen we wat later een uitgever spraken, kwam het boek weer ter sprake en kon Nanny haar enthousiasme over dit boek nog eens delen. Rik, zo heet de uitgever, zag het wel zitten om het boek nog eens te drukken. We hebben er zelfs een leuke vermelding in gekregen naar onze site Paardentips.com!

Nanny vindt het zo’n goed boek, omdat ze de technieken zo duidelijk omschreven vindt. Bovendien wordt heel duidelijk beschreven hoe je bepaalde oefeningen opbouwt. Bijvoorbeeld als je wil beginnen met het aanleren van de zijgangen, met welke oefening begin je dan en hoe maak je het telkens een beetje moeilijker. Michael J. Stevens (de schrijver) beschrijft klassieke technieken vanuit zijn ruime praktijkervaring en de gedachtegang vanuit het paard. Het is een ideaal boek voor de ruiter en amazone die de rijvaardigheid wil verbeteren en de stap wil maken naar oefeningen voor gevorderden.

 

                                Prijs: €17,95 (+ (€1,95 verzendkosten) 

Klik hier om het boek meteen in huis te halen

Waarom dit boek een aanrader is?:
Eenvoudige en praktische oefeningen, zo duidelijk dat bijna ieder paard er beter door kan presteren.
– Advies van een specialist zodat jij mee kan profiteren van de ruime praktijkervaring en sneller vordering kan maken.
– Advies over uitrusting, trainingsdoelen en het verbeteren van je rijvaardigheid.
– Hulp bij het beginnen met gevorderdenoefeningen. Je zal merken dat de theoretische uitleg een flinke steun kan zijn in de praktijk.

Dit boek is een nuttig boek voor elke ruiter en een waardevolle aanvulling op je rijlessen.

Michael begint het boek DressuurTraining bij de basis van de dressuur en via gangen, het harnachement en diverse basistechnieken brengt hij je een eind op weg naar…

… een dressuurmatig goed en daardoor gehoorzaam en betrouwbaar paard.

Het boek is voorzien van duidelijke illustraties die je extra helpen bij het begrijpen van de inhoud van de tekst. De tekst is trouwens zo geschreven dat je het ook zonder de tekeningen makkelijk kan volgen en begrijpen.

 

Zoals mijn vrouw Nanny al eerder aangaf: een erg inspirerend boek dat overtuigend laat zien dat dressuurtraining voor paard en ruiter heel afwisselend kan zijn.

Op het einde van het boek deelt Michael J. Stevens je zijn ervaring bij het oplossen van problemen die kunnen voorkomen bij je dressuurtraining.

Een greep uit de lijst met mogelijke problemen die hij bespreekt en waarvoor hij een oplossing aanbiedt vanuit zijn praktijkervaring:
– Onrustig gedrag bij het opstijgen
– Paard loopt nooit goed in de manege
– Paard is te heetgebakerd
– Op de loop gaan
– Bokken
– Steigeren
– Weigeren voorwaarts te gaan of overhaast achterwaarts te gaan
– Paard is bang voor de zweep
– Slaan met het hoofd
– Slaan met de staart
– Tandenkanrsen
– Harde mond
– Op de teugel hangen
– Aan de teugel trekken
– Kreupelheid
– Rommelig halthouden
– Je beugels verliezen
– Weinig ontwikkelde halsspieren
– Paard loopt op de voorhand
– Naar binnen vallen over de schouders
– Paard wil niet aangalopperen
– Paard gaat in de verkeerde galop
– Paard gaat scheef achterwaarts
– Kantelen van het hoofd tijdens appuyeren
– …

Over de schrijver
Michael J. Stevens is een ervaren paardentrainer die onder andere zijn eigen Lipizzaner met succes trainde tot op hoger dressuurniveau. Daarnaast heeft hij ruime ervaring in het trainen van verschillende soorten paarden. Hij geeft privélessen en heeft ondertussen verschillende boeken geschreven over praktische training van paarden.

Over het boek
Schrijver:
Michael J. Stevens
Jaar van uitgave: Speciale Paardentips herdruk 2010
Aantal bladzijdes: 140
Kaft: Harde kaft
Illustraties: Ruim aantal tekeningen die de tekst verduidelijken
Prijs: 17,95 euro

Inhoud
De natuurlijke gangen van het paard
Trainingsdoelen
Harnachement
Rijden in de manege
Verbeteren van de rijvaardigheid
Contact
Eenvoudige overgangen
Beginnen met de zijgangen
Directe overgangen
Contra- galop en achterwaarts gaan
Figuren
Veelvoorkomende problemen

Garantie
Bevalt deze omschrijving je? Haal dan zonder twijfel dit boek in huis. Het zal je zeker bevallen. Haal het boek via ons in huis en we geven je de niet-goed-geld-terug garantie. Ontvang het boek, lees het en bevalt het je alsnog niet, dan mag je het tot 100 dagen na aankoop terug sturen. Als we het boek in goede staat ontvangen, storten we het aankoopbedrag terug op je rekening.

Klik hier om het boek meteen in huis te halen

P.s.: Je paard beter laten presteren door eenvoudige en praktische oefeningen? Dit boek helpt je een heel eind op weg!

Wist je dat? Positie handen

De meeste instructeurs vragen van hun leerlingen dat zij hun handen ongeveer 10 tot 12 cm boven de schoft van het paard houden. Dat is inderdaad de juiste positie als je een ervaren ruiter bent en op een gevorderd paard rijdt. In andere omstandigheden is het over het algemeen gemakkelijker het juiste contact te bereiken door een of beide handen op de voorkant van je zadel te laten rusten. Omdat het vrij zelden voorkomt dat je leert paardrijden op een goedgetraind paard, is het eerder regel dan uitzondering dat je op deze manier de teugels stil kunt houden.

Uit: het boek Dressuurtraining

 

Typ-hier-de-titel

Online cursus
‘Leer paardrijden’

Mijn mening over de cursus voor beginnende ruiters?
In één woord GEWELDIG !!
Ik rijd zelf al zo’n 15 jaar en mijn vriend vond het zo interessant dat hij enkele maanden geleden ook is begonnen met rijden.

Ik ben voor hem toen op zoek geweest naar een dergellijke cursus waar alles duidelijk ,maar niet op een kinderlijke manier wordt uitgelegd. Helaas heb ik niks kunnen vinden.

 

 

 

 

 

 

 


Jullie cursus lijkt me een goed begin voor alle beginnende ruiters. Er wordt duidelijk uitgelegd wat ruiters wel en niet moeten doen, maar vooral ook waarom. Uit ervaring met mijn vriend en de mensen die bij hem in de les rijden, zie ik dat er in de les veel aandacht is door de instructeur, maar dat de beginnende ruiters op stal toch vaak niet weten hoe ze met het paard om moeten gaan en waarom paarden sommige dingen doen.

Jullie cursus is de uitkomst voor zulke ruiters.

Linsey Beekman, Veldhoven (NL)

Klik hier voor een gratis proefles!


De cursus kwam eerder in het nieuws op tv!

Klik hier om het filmpje te bekijken

Wetenschap: Nieuwste evoluties in het wetenschappelijk onderzoek van rijpaarden

Zoals eerder beloofd wil ik even een aantal hoofdpunten overlopen die aan bod kwamen op het jaarlijkse congres van de International Society for Equitation Science in Zweden deze zomer. Zoals de voorbije jaren was er een grote verscheidenheid van onderwerpen, gaande van psychologie van ruiters over meettechnieken voor belasting van paarden tot effecten van verschillende interventies in het houden en rijden van paarden. Ook was er weer een praktische dag waarin heel wat demonstraties aan bod kwamen en die aanleiding gaf tot geanimeerde discussies.

Het is onmogelijk alles wat aan bod kwam, hier te overlopen. Wie een compleet overzicht wil, kan de proceedings van het congres hier vinden. Ik wil wel een aantal aandachtspunten aanhalen die mij opvielen. Het centrale thema dit jaar was: paardenwelzijn en veiligheid van mensen, belang van leren, trainen en educatie. Er waren weer meer dan 200 deelnemers, zowel wetenschappers als heel wat mensen uit de praktijk (trainers, ruiters, kwekers, enz.). Allen waren het volledig eens dat meer aandacht voor het welzijn van de paarden rechtstreeks bijdraagt aan de veiligheid in de omgang tussen paarden en mensen. Het hanteren van een paard dat minder stress ondervonden heeft, brengt minder veiligheidsrisico’s met zich mee. De logische vraag is dan: hoe minimaliseren we de stress voor onze paarden terwijl we er blijven mee werken en rijden? Dit is eigenlijk de hoofdreden geweest voor wetenschappers die zich hiermee bezig houden om zich te organiseren in een vereniging. We kunnen interacties tussen mens en paard objectief observeren en meten om na te gaan welke gevolgen specifieke methodes en hulpmiddelen hebben. We kunnen niet alles meten, maar hetgeen we wel kunnen doen, kan alle paardenmensen helpen om beter en consequenter met hun paarden om te gaan. Welzijn op het werk om de productiviteit te verhogen, het werkt net zo goed bij paarden als bij mensen.

Rond het hoofdthema van paardenwelzijn en veiligheid van mensen werd herhaaldelijk benadrukt dat het fundament voor alle interacties met paarden (ook recreatiepaarden en zelfs paarden die nooit bereden worden maar wel gehanteerd worden voor verzorging) bestaat uit een consequent inspelen op het leervermogen en de mentale en fysieke capaciteiten van het paard. Dit klinkt vanzelfsprekend en je zult weinig mensen vinden die het hier niet mee eens zijn. Maar als je in de praktijk kijkt, valt het op dat het bij de toepassing vaak grondig fout loopt. Enquêtes bij ruiters geven aan dat ze zelf in veel gevallen ‘misverstanden’ tussen ruiter en paard en schrikreacties van het paard als oorzaak aangeven voor ongevallen of gevaarlijke situaties. Samen met ongehoorzaamheid maakte dit 2/3 tot 3/4 van de ongevallen in de studie uit. Aangezien dit via ondermeer beter onderbouwde training kan aangepakt worden, concludeerden de onderzoekers dat betere opleiding van ruiters cruciaal is voor een betere preventie van ongevallen met paarden. En voorkomen is nog altijd beter dan genezen, dus zou meer aandacht moeten gaan naar het beter integreren van wetenschappelijke resultaten rond gedrag en leervermogen van paarden. Beschermende uitrusting helpt de ernst van kwetsuren te verminderen en is dus zeker noodzakelijk, maar mag niet in de plaats komen van het voorkomen dat het tot een ongeval komt.

Een vooraanstaand professor merkte op dat paardenmensen te weinig werken aan wat hij ‘basisgehoorzaamheid’ noemt, zoals bij de opleiding van honden. Er lopen nog veel te veel paarden rond die getraind worden in hogere dressuur of springen maar met onvoldoende basistraining, zoals simpel stoppen op licht commando of blijven stilstaan. Bovendien worden nog te weinig paarden structureel getraind om te gewennen aan allerlei veel voorkomende dingen die schrikreacties kunnen veroorzaken (tractor, hond, motorfiets, plastic zak, …). Hij hechtte ook heel veel belang aan een soortgerichte huisvesting van paarden en dus voldoende tijd in sociale groepen, liefst op de wei of in een paddock. Dit zorgt voor kalmere paarden die beter handelbaar zijn. Tenslotte wees hij op de sterke focus bij het kweken van paarden op selectie van toppaarden voor competitie. Dit soort paarden zijn over het algemeen reactiever en nerveuzer. Toch komt de meerderheid ervan bij recreatieruiters en beginnende ruiters terecht, die meer gediend zouden met paarden die van nature kalmer zijn.

Een ander opvallend aspect dat deze keer aan bod kwam, was onderzoek naar positieve emoties bij paarden. Tot recent werd bijna uitsluitend gekeken naar negatieve facetten (pijn, angst). Bij productiedieren (schapen, koeien, varkens) werd al enkele jaren geëxperimenteerd met het meten van positieve emoties. Welzijn is immers meer dan de afwezigheid van mishandeling, overdreven stress of negatieve emoties. Optimaal welzijn omvat de aanwezigheid van positieve emoties. Net zoals gezondheid meer is dan de afwezigheid van ziekte. Enkele onderzoekers presenteerden hun eerste resultaten bij paarden. Dit staat echt nog in zijn kinderschoenen en vereist nog veel werk. Maar het is positief dat er aan gewerkt wordt. Er worden zelfs hoogstaande technische snufjes voor ingezet. Zo wordt infrarood thermografie (apparaat om minieme verschillen in warmte via infraroodstraling te meten) gebruikt omdat emoties kleine verschillen in bloeddruk veroorzaken en dus ook meetbare veranderingen in temperatuur van ondermeer het oog. Dit soort hightech metingen kunnen in de toekomst toelaten deze resultaten te koppelen aan andere factoren die iedereen makkelijker kan zien tijdens het werken met zijn paard. Er werden ook verder ontwikkelde technieken besproken en getoond, zoals metingen van druk op de rug van het paard en kracht op de teugels.

Dit is het vijfde opeenvolgende jaar dat ik het ISES congres bijwoon en het valt mij op dat er steeds meer onderzoek rond houden en trainen van paarden gebeurt. Een inhaalbeweging is dan ook hoognodig om aan een duurzame paardensport te werken. Het blijft immers alle betrokkenen verbazen hoeveel fundamentele aspecten nog nooit bestudeerd werden. Zo valt het op dat er wel een ethogram (een lijst van objectieve definities van alle gedragingen van een soort) bestaat van paarden in (semi)vrijheid, maar niet van paarden tijdens interacties met mensen. Het bestuur van ISES wil hier werk van maken en riep op het congres op tot steun en samenwerking.

Dit is echt wel cruciaal omdat zo’n verklarende woordenlijst van gedragingen van paarden in contact met mensen noodzakelijk is voor wetenschappers om elkaars resultaten vergelijkbaar te houden. Bovendien kan het de communicatie tussen wetenschappers en praktijkmensen bevorderen als we een gemeenschappelijke ‘taal’ ter beschikking hebben. Tenslotte kan het zeer nuttig zijn als basisinformatie voor de opleiding van juryleden, trainers en ruiters. Dit belangrijke project, dat ook een hele uitdaging vormt, zal de komende jaren mijn hoofdbezigheid worden. Ik werd gevraagd mij hier mee bezig te houden, in overleg met wetenschappers en andere betrokken partijen. Dat zal meer dan een fulltime taak worden. Vandaar dat ik andere activiteiten, zoals het schrijven van artikels voor Paardentips, noodgedwongen moet afbouwen. Het was mij de afgelopen 2 jaar een eer en genoegen voor jullie te mogen schrijven (dank u, Nanny en Rudi) en ik hoop dat ik jullie heb kunnen duidelijk maken dat de toepassing van wetenschappelijke resultaten rond gedrag en leervermogen van paarden alleen maar voordelig kan zijn voor mens en paard.



Marc, jij ook bedankt voor jouw wetenschappelijke bijdrages in Paardentips Magazine. We wensen jou erg veel succes met dit nieuwe project!

Tip: Lekker recept

Emmie (10 jaar) kende Paardentips nog maar zo’n 30 minuten, toen we al een mailtje van haar kregen. Ze had gelezen dat je tips ofzo mocht sturen. Emmie had net zelf twee bundeltjes gemaakt voor haar vriendin die een eigen pony kreeg met doe-tips en paardenrecepten die voor iedereen handig kunnen zijn. Bij deze een recept uit Emmies 2e bundel. 

Wil je je pony/paard een lekkere slurpie geven, maak dan dit.

Wat heb je nodig?
1. een hele pot appelmoes
2. wortels
3. bruin brood
4. appels

Hoe maak je het?
Heel simpel: snij alles in kleine stukjes en doe het in een emmer, nog even roeren en klaar!

Bedankt Emmie en nog veel plezier met Paardentips Magazine!

p.s. Dit lijkt ons (Rudi en Nanny) een heerlijke traktatie voor een pony of paard, maar geef dit niet te vaak. In appelmoes zitten meestal suikers en brood is ook niet zo goed om (veel) te geven.