Koliek

Koliek
Er wordt veel over koliek gesproken, omdat een paard er erg gevoelig voor is. Maar wat is het nu precies?

Koliek is een verzamelnaam voor alle vormen van buikpijn bij het paard.

Meestal is koliek een verkramping van een stuk darm, waardoor het paard buikpijn krijgt. Het paard gaat vaak zweten en wordt rusteloos. Hij kijkt, schopt of bijt naar de buik, de hartslag en de ademhaling versnellen en de voor- en achterbenen staan vaak stijf onder het paard (plashouding). Het paard gaat regelmatig rollen en flemen met de bovenlip.

Koliek kan op verschillende manieren ontstaan: na een inspanning vlug en veel (koud) water drinken, tekort aan zouten, worminfecties, slechte voeding (bv. rot, schimmel), het paard met een volle maag laten werken, plotse temperatuursveranderingen, zand in de darmen, lucht/gas in de darmen (bv. luchtzuigen), verstopping van de darmen (bv. droogvoer), verkeerde ligging van de baarmoeder van een drachtige merrie enz. Soms is het zelfs zo dat door rollen van het paard er een draaiïng van darmdelen ontstaat. Om afsterven van dit deel van de darm te voorkomen, moet je met uiterste spoed naar de dierenkliniek om het paard te laten opereren. Meestal is dit bij koliek niet het geval en krijgt het paard een spuit waardoor de darmen zich ontspannen en een pijnstiller tegen de pijn. Het paard mag na observatie meestal al vlug naar huis.

Bij koliek moet je je paard warm toedekken en zoveel mogelijk laten ontspannen. Dit kan je doen door er rustig aan de hand wat mee rond te stappen (enkel bij toestemming van de arts, want dit is niet in alle gevallen goed) en kalmerend toespreken. Zeker niet laten eten of drinken! Ook kun je de onderbuik wat masseren als het paard het toelaat. Als je het paard op stal moet laten staan, zorg dan dat het zich niet kan verwonden bij het rollen. Voorkom dit door extra stalstrooisel tegen de kanten van de stal te leggen.

Als de dierenarts komt, kan je vertellen wanneer het paard voor het laatst gemest heeft, of het al eerder last heeft gehad van koliek, hoe lang de symptomen al aanhouden en of je onlangs nog van voeder bent veranderd. Als je een merrie hebt die drachtig is, moet je dit zeker als eerste melden.

Wat is dan zandkoliek?
Bijna elk paard eet wel eens zand via het eten van hooi. Een beetje zand kan ook helemaal geen kwaad. Maar als je paard bijvoorbeeld van de grond eet, kan hij ongemerkt veel zand binnen krijgen via het ruwvoer. Het zand verzamelt in de dikke darm.

Je paard gaat hierdoor minder eten, heeft geen zin in de training, lijkt onhandelbaar, krijgt een doffe vacht of vermagert. Soms kan er ook koliek ontstaan door de grotere hoeveelheid zand in de darmen. Vandaar ook de naam zandkoliek. Er is al eens 75 kilo zand in de buik van een paard gevonden!

Je begrijpt dat zandkoliek daarom best pijnlijk kan zijn voor een paard. Toch schreef een dierenarts dat het probleem in de praktijk bijna altijd verholpen wordt met laxerende middelen en pijnstillers en dat er maar in sommige gevallen een operatie nodig is. Bij grote hoeveelheden zand bestaat de kans dat de darm scheurt. Het zand moet er dan uitgespoeld worden met daarbij een vergrote kans op infecties van de buik.

Doe de zandtest
Jij kan makkelijk zelf testen of je paard zand mee naar binnen krijgt. Je hebt daarvoor zo’n doorzichtige wergwerphandschoen nodig. Doe wat mest van je paard samen met wat water in de handschoen en hang het een uurtje op met de vingers van de handschoen naar beneden gericht. Het eventuele zand in de mest zal dan naar beneden zinken en te zien zijn in de vingers van de handschoen.

Voorkomen
Zandkoliek voorkom je door de inname van zand via het eten te voorkomen. Dit kan je doen door het ruwvoer voor het voeren af te spoelen. Je kan het voer ook in een ruif doen. Voorkom grazen in een schrale weide.
Er zijn blijkbaar ook paarden die bewust zandhappen. Je zit dan duidelijk met een gedragsprobleem. De raad die dan vaak gegeven wordt, is een muilkorf om te doen. Het vinden van de oorzaak is natuurlijk beter (verveling, te weining ruwvoer, mineralentekort …).
Hang een mineralenblok in de stal of weide. Er zijn blijkbaar ook verschillende supplementen verkrijgbaar die zandkoliek helpen te voorkomen.

Help ook andere paardenliefhebbers en deel deze pagina… bedankt!

Groetjes Rudi en Nanny
Paardentips

februari 1, 2017
Rudi & Nanny
Medisch, bukpijn, koliek, paard, paarden, zandkoliek