Een eigen veulen


Kan ik je nu een soort handleiding geven over hoe je het allemaal goed moet aanpakken? Heel kort, nee. Elk paard is anders. Denk je iets te doen wat goed ging bij het ene paard, dan kan het helemaal anders gaan bij het andere.

Ik kan je wel wat vertellen over hoe het ging bij een van onze veulens Yurre.

Een eigen veulen
Vergeet niet dat je met een wezen bezig bent dat niks weet en leert van ervaring. Dit dier heeft van nature de drang om te vluchten en voelt zich veilig bij anderen (liefst meerdere paarden).
Bekijk de dingen vanuit het oog van het paard. Hij weet niet wat een auto is, hoe diep het plasje water is, wat schaduw is, wat wind is, of bewegende dingen gevaarlijk zijn en noem maar op. Zijn natuurlijke reactie op deze onbekende dingen is vluchten. De basis in het omgaan met dit jonge dier is dus vertrouwen. Voor je met allerlei stunts begint, leer je het paard wennen aan jouw aanwezigheid. Leg een basis van vertrouwen.

De tijd die je hiervoor nodig hebt, is afhankelijk van je paard. Laat het paard het initiatief nemen om naar jou toe te komen. Dus ren hem niet achterna om een brokje te geven, maar nodig hem uit om het brokje uit je hand te komen halen. Dit kan best even duren, dus forseer niks. Beloon met je stem op een heel rustige toon. Ik heb dit gedaan bij elk stapje dat Yurre (ons veulen) deed. Yurre was namelijk heel bang in het begin. Een keer je neus snuiten en hij stond aan de andere kant van de wei. In het begin heb ik hem wat op adem laten komen. Laten wennen aan de omgeving. Daarna bleef ik stil bij zijn eten staan en sprak hem rustig toe als hij voorzichtig kwam eten. Later hield ik voor ik het eten in zijn voederbak deed wat brokjes in de hand die hij in het begin aarzelend uit mijn hand kwam halen. De minste beweging in mijn richting beloonde ik met mijn stem.
 
Daarna ben ik begonnen met het wennen aan aanraking. Dit was even heel spannend voor hem. Dit trouwens pas na een paar dagen. In het begin moest hij alleen maar leren wennen aan mijn aanwezigheid. Yurre sprong in het begin, bij wijze van spreken, al weg als ik een vinger bewoog. Nu kan ik hem omhelzen, aan zijn oren komen en klopjes geven over zijn hele lichaam. Dit is allemaal begonnen met voorzichtig opbouwen van elke aanraking en belonen met voedsel.
 
In het begin geef je regelmatig een voedselbeloning maar dat moet je ook afbouwen. Anders gaat hij op een gegeven ogenblik voedsel eisen en tegen je aanstoten als je niks geeft. Begint hij brutaal te worden, dan moet je niet slaan of ruw doen. Gewoon een kort en consequent NEE, zet hem vaak al op de plaast.

Het aanraken bouw je dus rustig op. Van strelen over de neus naar de hals en de oren toe. In plaats van te strelen kan je een klein klopje geven onder de geruststelling van je stem en de beloning. Jurre is ondertussen gewend aan onverwachte armbewegingen, plots klappen in de handen, plastic zakken die over zijn rug bewegen, een bezem die tussen zijn benen door beweegt en noem maar op. Ik mag hem vastklemmen om de hals en over hem heen buigen. Dit allemaal terwijl hij zelf de mogelijkheid had om van me weg te gaan. Hij staat dan los in de wei.

Pas toen hij dit vertrouwen in me had, zijn we gaan wandelen door de wei. Yurre los naast me. Dit door een stukje van hem af te gaan staan, niet met het lichaam en het gezicht naar hem toe maar een beetje van hem weg. Al vlug kwam hij naar me toe waarna ik een stapje van hem weg deed. Yurre volgde en binnen de kortste keren liep hij los naast me mee. Daarna moest ik hem leren mee te lopen aan het halster. Niet trekken en meesleuren, maar hem het initiatief laten nemen om te stappen. Dat kan even duren. Gewoon blijven staan, een gesloten hand aanbieden en bij elke sap belonen met je stem en af en toe wat voedsel en de volgende stap gaan. Een gesloten hand gebruik ik zodat hij er het raden naar heeft of er iets in zit of niet.

Als je merkt dat het goed gaat dan ga je wat wandelen in een vertrouwde omgeving. Het kan zijn dat het veulen schrikt van iets en vluchtneiging heeft. Je kan dan best niet trekken maar de beweging afwenden door hem een rondje om je heen te laten lopen. Zo moet hij zich concentreren op zijn beweging en gaat dan minder vlug de neiging hebben om weerstand op te bouwen. Zorg er wel voor dat het paard niet de ruimte krijgt om zich naar je toe te draaien. Dus het touw niet te lang! De kans bestaat dat hij zich in het touw draait of dat je een flinke trap krijgt of dat hij gaat bokken en steigeren. Als je merkt dat hij aanstalte maakt om te steigeren dan hou je hem in beweging. Trekt hij, dan loop je met hem mee naar achteren (wel druk houden) en ga je zo min mogelijk de confrontatie aan. Het hoeft allemaal niet in een keer goed te gaan. Eindig je contact met het veulen altijd met een goede ervaring.
 
Wat ik jammer vond bij het opleren van de paarden voor de verkoop was dat het allemaal snel moest gaan. Stappen werden overgeslagen en het paard werd soms echt overrompeld. Er werd geforseerd, wat naar mijn idee niet altijd ten goede kwam in de ontwikkeling van een goede relatie met het paard.

Het aanbinden heb ik gedaan door het halstertouw door een ring die aan de muur bevestigd is te halen en het uiteinde in de hand te nemen. Het veulen mag druk voelen maar als het ging trekken, liet ik het touw wat vieren. Het stil staan kende Yurre al van in de wei door een tijd stil naast me te staan. Dus al vlug kon ik hem vastbinden.

Laten wennen aan het vastgebonden staan.
Zolang ik erbij bleef staan ging het goed, maar nu moest hij wennen aan het aangebonden staan. Dus telkens een stapje van hem weg gegaan tot hij er aan gewend was om alleen te staan. Op een gegeven moment heb ik hem vast gezet en ben ik in zijn buurt wat gaan doen.

Ik schrijf het nu allemaal wel even in dit stukje alsof het zomaar gegaan is, maar het is telkens stap-voor-stap en met veel geduld gebeurd.

Het opheffen van de benen vond Yurre ook eventjes eng. Dat heb ik dan ook stap-voor-stap gedaan. Hij was al gewend aan het aanraken van het bovenlichaam dus ben ik stukje bij beetje met de handen naar de benen gegaan. Toen hij eenmaal gewend was aan het aanraken en wrijven over de benen ben ik deze gaan omklemmen met de handen. Toen hij deze druk aanvaardde, ben ik voorzichtig begonnen met het opheffen van de voorbenen. De achterbenen zijn voor de meeste paarden het engste, voor de eigenaar trouwens ook. Begin altijd met het kleinste stapje en ga telkens een beetje verder. Hef de hoef een beetje van de grond en beloon. Gaat het goed dan doe even iets anders en kijk of je het opnieuw kan doen met een paar stappen minder. Bouw het zo op. Let op dat je de benen niet te hoog tilt, dit is voor het paard niet aangenaam.

Nu Yurre dit allemaal gewend was, ben ik met hem buiten zijn vertrouwde terrein gegaan. Het is natuurlijk nog een baby en je moet daar ook rekening mee houden. Een paar minuten van concentratie zijn al een hele inspanning en elke beloning waard.

Yurre liep al snel met me mee door de bossen, over straat, door plassen. Het ging prima omdat zijn karakter goed was en omdat hij me vertrouwde. Als je de omgeving bekijkt vanuit de ogen van het paard dan kan je zelf al rekening houden met mogelijk reacties.
  
Ga je werken met een jong paard doe dit dan steeds met hulp. Als je paard in de gaten krijgt dat hij sterker is of zich kan lostrekken van confrontaties dan kan er probleemgedrag ontstaan.

Dat Yurre dit allemaal al zo goed deed, wil niet zeggen dat ik elke dag intensief met hem bezig was. Ik liet hem lekker veulen zijn maar zorgde wel voor dagelijks contact. Tien minuutjes per dag is genoeg. Zou ik overdrijven dan ziet hij me liever gaan dan komen.

Dus forceer a.u.b. niks met je veulen. Heb geduld. Het is veel makkelijker om je paard te laten leren van een goede ervaring dan hem te overtuigen dat hij de slechte ervaring die hij had moet vergeten.
Als er iets mis gaat, ligt dat aan jou. Je paard weet niet beter. Je zal het misschien niet graag lezen, maar het is wel zo. Leer ook van negatieve ervaringen. Ga na hoe je dit had kunnen voorkomen en waarom dat het gebeurde.

Boeken kunnen helpen bij het verkrijgen van een beter inzicht in het gedrag van een paard maar ervaring is de beste leermeester. Dus mensen om je heen met kennis is erg waardevol!
 
Wat is jouw ervaring? Heb jij misschien nog tips? Allemaal welkom. Leuk toch als we elkaar zo kunnen helpen? 😉
 
mei 6, 2016
Rudi & Nanny
Africhten, opvoeding, paarden, paardentips, tips, veulen, veulens