Paardentips nummer 95

Het paard en de mus

Beste Rudi en Nanny,
Wij zijn elke keer weer blij met 'Paardentips' en lezen dit van het begin tot het einde.

Onlangs vond ik in een oude gedichtenbundel van mijn moeder. Ze is geboren in 1905 en gestorven in 1995, de gedichten dateren uit haar schooltijd, en ééntje vond ik heel leuk om naar jullie sturen, lees maar:

Paardje uw krib is boordevol,

en mijn buik is leeg en hol.

Mag ik ook een hapje of twee,

he, jawel mus eet maar mee.

Pik maar toe zoveel je kunt,

’t is u hartelijk gegund.

Mus was waarlijk in haar schik,

at zich ’t kleine buikje dik.

En bedankte voor ’t onthaal,

’t vriendelijk paard wel duizend maal.

Paardje kan ik ook voor u iets doen,

want ik zie u hebt verdriet,

en het eten smaakt u niet.

Och, sprak ’t paard, er zitten wel

duizend vliegen op mijn vel.

’t Is haast niet om uit te staan,

zoveel pijn doen zij mijn aan.

Ho! Sprak mus is ’t anders niet,

ik weet wel raad voor dit verdriet.

En toen vloog mus over ’t paard zijn kop,

en hapte al de kwade vliegen op.

(Trappenmakerij Ansoms)

Nonius.

Nonius paard

Land van herkomst: Hongarije

Exterieur:
Hoofd: lang, ramshoofd
Lichaam: De Nonius is een hard en goed gebouwd paard met een gespierde en gebogen hals. Hij heeft nogal steile schouders een brede en ronde schoft. De Nonius heeft een middelange rug. Ook heeft hij een brede en diepe borst. De Nonius heeft stevige en gespierde benen en harde hoeven. Hij heeft snelle en ruime gangen.

Stokmaat: 1,60- 1,68 m. Kleur: bruin of donkerbruin, liefst zwart

Geschiedenis: De Nonius onstond in het begin van de 19e eeuw uit de dekhengst Nonius Senior, hij werd geboren in Calvados, Normandië 1810. De vader van Nonius was de Engelse Halfbloed Orion met Norfolk Roadster bloed. Zijn moeder was een Normandische merrie. Nonius Senior is de stamvader van het Nonius paard. De Hongaarse stoeterijen waren op zoek naar goede caveleriepaarden die ze over heel europa verkochten. Het was gebruikelijk dat de hongaren na een veldslag paarden als buit mee naar huis namen. Zo gebeurde het dat de Hongaarse cavelerie na een veldslag in Leipzig (Oktober 1813) tegen Napoleon de hengst Nonius Senior mee naar naar huis namen. Na nog even in het leger gediend te hebben werd hij in 1836 meegenomen naar Hongarijen. Het paard zelf was een groot maar niet moeders mooiste paard, hij bleek echter bijzonder vruchtbaar te zijn. Ze kruiste deze hengst met Andalusiërs, Arabieren, Normandiërs, Kladrubers en Engelse halfbloeds. De nakomelingen bleken paarden te zijn met een veel betere bouw. Vooral door zijn hoogte 1.66 m. werd hij veel gebruikt in de fokkerij. Zo onstonden er uit zijn nageslacht 15 uitzonderlijke hengsten die op hun beurt weer als goedgekeurde dekhengst door het leven gingen. Ook zijn er niet zo lang geleden kruisingen gemaakt tussen Nonius merries en Engelse Volbloed hengsten, deze worden niet erkend als echte Nonius.

Gebruik: Het is een allround paard, niet al te snel, kan goed springen en kan zowel in het tuig als onder het zadel zijn mannetjes staan. De Nonius blijkt een zeer geschikt paard te zijn voor beginnende ruiters. Je hebt twee types het grotere type werd vooral gebruikt als koetspaard en bij de landbouw. Het kleinere type, dat onstond na kruisingen met Nonius merries en halfboed hengsten, is meer geschikt als rijpaard met springvermogen.

Karakter: De Nonius heeft een levendig temperament maar is gewillig in de omgang.

Wisten jullie, dat ze de Nonius paarden oefenden voor de oorlog. De paarden moesten gaan liggen, om veilig te zijn voor de kogels. Het zweepgeknal bootste het schieten na. De paarden moesten zo hun angst van het geknal overwinnen. Omhoogkomen zou paarden - en mensenlevens kosten.Toevallig las ik het volgende gisteren in de krant.

Waar komt het geluid van een zweep vandaan?
Als je met een zweep slaat, hoor je een korte harde klap. Deze klap kun je vergelijken met een vliegtuig dat door de geluidsbarrière gaat. Stel je een vliegtuig voor dat even snel vliegt als het geluid. De snelheid van het vliegtuig is dan ongeveer 1200 kilometer per uur. Voor het vliegtuig bouwt zich een drukfront op, dat het moeilijk maakt om nog sneller te vliegen. Het drukfront vormt als het ware een , de geluidsbarrière genaamd. Gaat het vliegtuig toch nog sneller vliegen, dan doorbreekt het die geluidsbarrière. Het gevolg is een knal die je hoort als het vliegtuig overvliegt.

De klap die je hoort bij een zweep komt van het uiteinde van de zweep dat de geluidsbarrière doorbreekt. Om het uiteinde deze klap te laten maken, moet je de zweep op een bepaalde manier slaan.Je moet namelijk een golfbeweging in de zweep brengen om het uiteinde de vereiste snelheid van 1200 kilometer per uur te laten halen. Het krijgen van deze golfbeweging vereist een bepaalde handigheid. Als je deze - of een andere - handigheid bezit, 'ken je het klappen van de zweep.'

Wanneer ben je te zwaar voor een paard?

Hallo,

Al een tijd loop ik met de vraag rond "wanneer ben je te zwaar voor je paard?"

Ik heb al vaak combinaties voorbij zien rijden, waarbij ik al pijn in mijn rug kreeg als ik er naar keek. Heb ook al veel paarden met rugproblemen en doorgezakte ruggen gezien (ook door verkeerd zadel!!) en weet dat sommige paarden heel duidelijk laten zien dat ze het niet aankunnen (al willen veel ruiters dat dan niet "verstaan" en leggen bijvoorbeeld de zweep erop), en dat sommige paarden bijna niets laten zien en in stilte pijn lijden tot ze echt niet meer kunnen. Ik denk dat veel paardenleed zou kunnen worden voorkomen als er een algemene richtlijn is, die aan de veilige kant is voor de paarden, en waar dus serieus rekening mee kan worden gehouden door de ruiters. Ik vind zeker dat dierenartsen, en maneges enzo (dus iedereen met een voorbeeldfunctie en doceerfunctie) hiervan goed op de hoogte zouden moeten zijn en dat ook uitdragen. Maar ik ben zelf in opleiding voor dierenarts, wil het heel graag weten, en ben al lang op zoek naar een goed antwoord.

Ik heb het al aan veel mensen gevraagd en krijg veel verschillende antwoorden. Dat is natuurlijk ook logisch, want er spelen veel factoren een rol zoals ras, leeftijd en conditie van het paard, blessures in het verleden of heden, manier van rijden van de ruiter (goed lichtrijden of neerbonken in het zadel), de manier van paardrijden (recreatief stappen, alle gangen incl. springen, jumping, dressuur, cross, endurance,...), en nog veel meer.

Ook in boeken heb ik tot nu toe geen goede richtlijn gevonden. Kunnen jullie mij helpen?

Hartelijke groeten,

Froukje Seip

Wij stelden de vraag aan Dr. Ulrike Thiel, schrijfster van o.a. het boek 'Beter paardrijden kun je leren', specialiste in Psychomotoriek in de paardensport en Equitherapie.

Ulrike schreef:

Een antwoord op deze vraag in het kort te doen is een beetje moeilijk, want je zou hier uren over door kunnen blijven praten. Ik probeer het toch even.

Het klopt, dat de meeste ellende van paarden door een ongevoelige en verkeerd inwerkende ruiter wordt veroorzaakt. De meeste mensen doen dat niet expres, het is ook verschrikkelijk moeilijk om een goede onafhankelijke zit te leren ontwikkelen en in harmonie met het paard te kunnen bewegen.

Paardrijden is een sport waarvoor je veel coördinatie nodig hebt en ook beweeglijkheid en snelle reacties. Het is al snel duidelijk dat mensen die met één van deze of met alle vaardigheden problemen hebben, niet zo goed in staat zijn om het paard niet te storen tijdens het rijden. Over het algemeen (uitzonderingen daargelaten) hebben dikke mensen met deze vaardigheden problemen, omdat ze gewoon trager reageren, minder beweeglijk zijn en hun coördinatie belemmerd wordt door hun teveel aan vet en lichaamsomvang. Het is daarom niet zozeer het gewicht, dat het paard de problemen bezorgt, maar de manier waarop er met dat gewicht op de paardenrug wordt omgegaan.

Een grote zware ruiter die goed kan paardrijden zal dan minder belastend zijn voor een paard dan een onhandige, minder zware en kleinere ruiter. Alleen moeten wij ons wel realiseren, dat hoe meer gewicht in combinatie met onhandigheid voorkomt, het steeds onaangenamer en schadelijker voor het paard wordt.

De belangrijkste eis die aan een ruiter gesteld moet worden is dat hij een goede onafhankelijke zit ontwikkelt en de hulpen duidelijk kan toepassen en hij in staat is om snel en ontspannen te reageren. Onsportieve en dikke mensen kunnen dat over het algemeen niet zo goed en hebben daarom (dat is ook mijn ervaring als instructeur) meer problemen met het leren en oefenen van de onafhankelijke zit. Alleen paardrijden als sport is daarom ook niet aan te bevelen. Je moet een basisconditie hebben en ook het liefst op andere manieren vaker doelgericht met je lichaam bezig zijn, waardoor je coördinatie, je spierkracht en beweeglijkheid geschoold worden.

De te dikke mensen, die ik voor zitverbetering hier op HippoCampus te “bewerken” kreeg hebben dan ook vrij snel in de gaten gehad, dat ze meer aan hun lijf moesten doen en allemaal zijn ze in de loop van het leerproces afgevallen en zijn zich daardoor ook steeds beter gaan voelen. Hun paard liep beter en tevredener en ze hadden snel door, dat dit nodig was om tot een betere harmonie met hun paard te kunnen komen. Daarvoor kwamen ze uiteindelijk ook bij mij. 

Het zou niet zinvol zijn richtlijnen voor maximaal gewicht op de paardenrug op te stellen, maar men zou mensen, die paarden tijdens het rijden “mishandelen” zonder dat misschien echt te willen, daarop kunnen wijzen. Hier zouden de pers en instructeurs best wel wat meer aan kunnen doen. Ook juryleden kunnen hier veel bewerken, indien ze hun bevindingen op een wel motiverende maar duidelijke manier aan de ruiter doorcommuniceren. Ruiters moeten vooral één ding snappen:

Door op een paard plaats te nemen ben je nog geen ruiter. Goed rijden betekent in eerste instantie veel aan jezelf en pas in tweede instantie aan het paard sleutelen!!!!!

Met vriendelijke groeten,

Ulrike Thiel,

Pony Furry

Hoi Rudi en Nanny.

Mijn dochter Samantha had van de zomer een paardje gekocht, een Hengst (welsh) pony van 1 jaar. Hij zag er nog niet zo mooi uit. Hij had nog volop winterhaar terwijl het al goed warm was buiten.

Hij was wel heel lief in de wei bij alle andere pony´s die er stonden en was heel rustig.

Ik zei tegen mijn dochter 'zou je het wel doen', want wie weet wat het beestje allemaal heeft. Ze bleef er bij, dit paardje wil ik, ze had er zelf voor gespaard.

Dus ik keek Furry nog even grondig na en zei: 'hij heeft dan wel een mooi kopje en mooie harde beentjes maar als je hem neemt moet er eerst een veearts bij komen om hem helemaal na te kijken.' Zo weten we meteen of van binnen ook alles goed is. Dan weten we meteen ook wat de arts ervan vindt. Zo gezegd, zo gedaan. De pony werd gekocht.

De pony liep zo de trailer in en stond heel rustig. Onderweg stopten we zo nu en dan om te kijken of hij nog wel goed stond. Hij stond dan gewoon rustig te kijken.

Eenmaal thuis begon hij te hinniken, dat was heel mooi om te horen en nog extra toen hij de andere paarden zag.

Toen we hem in de stal zetten begon hij gelijk aan het stro te eten, daarom gaven we hem maar wat brok en belden de veearts.

Toen hij er was en Furry onderzocht had zei hij dat alles goed was maar dat alleen zijn ene bal nog niet goed gedaald was (maar dat hadden wij ook al gezien). Furry zou wel in de kliniek geholpen moeten worden maar dat zou allemaal wel goed komen, zei de veearts.

Je zag Furry met de dag actiever en mooier worden. Nu gedraagt hij zich ook als een hengst en als hij na de winter zijn winterharen kwijt is is hij nog veel mooier. Dat komt omdat hij eerst ondervoed was. De veearts zei al 'nou dit paardje boft want hier komt hij niets te kort.

Hij zal snel opknappen zo'.

Soms vraagt de arts of hij hier ook kan komen wonen want de paarden komen hier niets te kort, net zoals al de andere dieren.

Ja, wij vinden ook als je dieren hebt, wat dan ook, je er altijd goed voor moet zijn en ze alles moet geven wat ze nodig hebben,

Ik weet zeker dat andere dierenliefhebbers er zo ook over zullen denken.

Hier zie je een foto van hoe hij er eerst uit zag en hoe hij er nu uit ziet Nou zie je het verschil of niet? Hij is nu prachtig en heeft mooie gangen. Mijn dochter wil hem alles zelf leren en als hij er klaar voor is men-wedstrijden met hem gaan doen.

Deze foto in draf vind ik zelf heel mooi, mijn dochter heeft hem zelf gemaakt, precies in zijn zweefmoment. Mooi he? Ze heeft hem vergroot boven haar bed hangen.

Gisteren zijn er 2 veeartsen geweest en is Furry gecastreerd.

Het is allemaal goed gegaan. Het ziet er allemaal heel goed uit gelukkig en het is niet opgezwollen. Ik hoop dat het zo blijft. Furry vindt het alleen niet zo leuk. Hij mag niet naar buiten en moet een paar dagen binnen blijven i.v.m. gevaar voor infectie door zand en vuil. In zijn stal staat hij veilig. We moeten zo nu en dan met Furry lopen want constant in zijn stal staan is natuurlijk ook niet goed. Gelukkig heeft hij wel een grote stal en kan hij alle kanten op. Even aan de hand een frisse neus kan nooit kwaad. Maar hij kan nu niet gek gaan doen of rennen zolas hij dat normaal zo graag doet.

Over een paar dagen kan hij weer buiten, lekker gek doen!

Groetjes ook aan de kids

Elisa van Uythoven

P.S. Dat boek over mennen met gevoel hebben wij nu ook en er zitten goeie tips bij en daar leert ze dan ook weer van.

Heb jij een verhaal, tip, gedicht, paardenpraat,een tip of informatie voor een artikel...? Stuur het ons op en wie weet komt het in één van de volgende Paardentips te staan. Doe er een foto bij indien mogelijk, da's altijd leuk.