Paarden en hun kudde

We zien een kudde paarden vaak als één grote groep van paarden die in het wilde weg door de wijde natuur galopperen.

We vinden het vaak erg als onze eigen paarden maar in kleine groepjes kunnen staan en dromen van uitgebreide grasvelden waar onze paarden in grote kuddes samen kunnen grazen.

Dat zou ideaal zijn natuurlijk. Maar wist je dat de samenstelling van een kudde bij verwilderde paarden niet bestaat uit één grote groep paarden maar uit verschillende groepen?
Dat, als jij de middelen hebt om een gigantisch stuk grond voor je privé kudde te kopen, je paarden waarschijnlijk toch nog in kleinere groepjes zouden gaan staan?

In een cursus over trainingspsychologie van het paard hebben we een documentaire bekeken met een samenvatting van jarenlange observatie van grote groepen Mustangs. In de film was duidelijk te zien dat paarden in verschillende groepen leven. Je hebt groepjes en je hebt apart levende paarden die samen een gebied delen. Samen zijn deze dieren één kudde.

Je kon duidelijk zien dat er twee hoofdgroepen waren. Groepen met vaak maar één hengst en een paar merries (gemiddeld 3) met eventueel wat veulens (tot 2 jaar). Daarnaast had je een groepje jonge hengsten die als concurrentie werden gezien en niet toegelaten werden door de hengst. Deze vrijgezellen zochten elkaars gezelschap op tot ze het voor elkaar kregen zelf een groepje te beginnen met het liefst een paar merries. Af en toe zag je ook een paard die op een of andere manier niet welkom was in een van deze beide groepen. Deze liepen dus alleen.

Gemiddeld heb je groepjes van vier à vijf paarden. De kudde zelf blijkt flink in aantal te verschillen. Er bestaan kuddes verwilderde paarden van 15 tot wel 270 paarden en meer.

Deze paarden trekken naar plaatsen waar gras te vinden is en gaan daarvoor soms tot 5 km van hun drinkplaats vandaan. Dus is er voldoende voedsel dan blijven ze het liefst zo dicht mogelijk bij hun drinkplaats. Het thuisgebied van een kudde kan variëren van 1 vierkante km tot wel 50 vierkante kilometer. Voedsel en water zijn hun grootste bekommernis.

Een paard heeft geen territorium, alles draait om de groep paarden waartoe het behoort. Hengsten markeren daarom hun kudde om duidelijk te maken aan anderen tot waar de grenzen liggen.

Bij het observeren van verwilderde paarden werd duidelijk dat er constante waakzaamheid was bij de paarden. Je kon zien dat de paarden niet zomaar posities innamen maar dat er een soort onderlinge samenwerking was. De groepjes in de kudde die bij elkaar horen, gingen in een soort beurtrol de omgeving in de gaten houden. Zo kon de groep in het midden van de kudde grazen terwijl de groepjes aan de rand van de kudde ook wel graasden maar duidelijk waakzamer waren.

Zo zie je dat het voor een paard niet goed is om alleen te zijn en dat teveel paarden samen ook niet meteen ideaal hoeft te zijn.