Middeleeuwse praktijken
Door: Signe-Sanne Oortgijsen
Vikingen, Kelten en Ridders, vroeger toen het leven nog eenvoudig was...
Ik heb altijd al van geschiedenis gehouden, maar dan wel de vroege geschiedenis. Ik werd er ook al op jonge leeftijd mee geconfronteerd. Als je geïnteresseerd bent in kunst rol je vanzelf de geschiedenis in en mijn vader die in Londen woonde nam me mee naar the British Museum. Als je daar geen liefde voor geschiedenis van krijgt is er iets mis met je.
En ja, als je dan naar de Kunstacademie gaat, doen ze het nog eens dunnetjes over. Daar begin je vaak bij Egypte en dan de Grieken en Romeinen, een klein uitstapje naar de prehistorische grotschilderingen. En dan de middeleeuwen en renaissance. Daarna de in mijn ogen minder geweldige tijden, want ik had nu eenmaal die voorliefde voor de middeleeuwen. De Kelten en Vikingen kwamen eigenlijk niet aan bod in de kunstgeschiedenis, misschien omdat er zoveel meer te behandelen was en ze grotendeels samenvallen met de alles overheersende Romeinen. Nu is het vreemd, want tussen de vroege middeleeuwen en de hoogtijdagen van de Ridders zit pakweg een half millennium.
Maar geschiedenis is geschiedenis en die bestaat alleen maar uit een opeenstapeling van verleden tijd. Je kunt nooit teruggaan naar die tijd, of je nu naar het jaar 900 of 1400 wilt, het is allebei even onmogelijk.
Het enige dat je zou kunnen doen is het verleden laten herleven. En dat gebeurt dan ook.
Vooral in Amerika en Engeland is dit een favoriet tijdverdrijf dat ze re-enactment noemen. Natuurlijk zijn de middeleeuwen zeer geliefd, maar ook burgeroorlogen zijn populair en, in iets mindere mate, de eerder genoemde Vikingen en Romeinen.
De uitdaging ligt in het correct doen herleven van de geschiedenis en het opnieuw uitvinden van gebruiken en voorwerpen die uit de archeologie naar voren komen. Sommige van deze mensen hebben een bult kennis over het bepaalde tijdperk die menig wetenschapper doet duizelen!
In Nederland is er wat middeleeuwen betreft de stichting HEI waaraan ook vier echte ridders met paarden zijn verbonden! Ik hoop in de toekomst ooit wat trainingen met deze mensen te gaan doen. Het lijkt me geweldig om met mijn Tinker Blizz eens een lans te breken!
Zelf LARP ik graag (Live Action Role Playing). Niet historisch verantwoord en vaak met een fantasy-tintje, speel je een verhaal uit. Improvisatie-theater zonder publiek. Dit wordt (nog) niet gedaan met paarden. Dieren en mensen zijn gevaarlijk als het om improviseren gaat, en helemaal als je daarbij een dosis geschreeuw en een snufje wapengekletter voegt.
Blizzard en ik hebben wel al het spits mogen afbijten als Nazgûl pony bij een 'In de ban van de Ring'- larp in 2003. En hopelijk lukt het me in de toekomst nog eens een paardenlarp te organiseren.
Ondertussen kan ik mijn ei kwijt in het rijden van showtjes. Ik ben druk geweest met kostuums naaien (voor mijzelf en schildknaapjes) en andere voorbereidingen voor de shows die we deze zomer rijden.
Misschien klinkt het vreemd, maar als ik zo verkleed rondloop, voelt het alsof ik thuis ben gekomen. Het voelt niet als verkleed, maar juist normaal! Er wordt dan ook regelmatig gevraagd of ik niet in de verkeerde tijd ben geboren, maar daar antwoord ik altijd volmondig NEEN op. Ik ben geboren in de goede tijd, het verkleden is juist zo leuk omdat het geen dagelijks werk is. Stel ik was in de middeleeuwen geboren. Ik was dan op mijn 12e getrouwd en zwanger en met mijn huidige 30 winters praktisch bejaard. En dan ga ik uit van een gunstig scenario.
Nee, doe mij maar vandaag de dag waarin een vrouw veel meer te zeggen heeft en de pest een ziekte van verleden tijd is.
Los daarvan bestond het Tinker-ras toen nog niet, wat een verschrikking! Het middeleeuwse paard is niet de grote Shire die de meeste mensen in gedachten hebben. Integendeel, uit onderzoek blijkt dat een paard niet groter was dan 155 cm. Een groot paard was te duur, een klein paard kostte al een bom duiten! Paarden waren duurder dan ossen, dus de gemiddelde boer had liever een os. Voor de adel (ridders waren ook adel) was een gangenpaard gewenst. Hun vlakke gangen waren geweldig voor de lange reizen.
Toch denk ik dat de Tinker populair had kunnen zijn in die tijden. Ze zijn een veelzijdig gezinspaard, sober en niet te groot. Bovendien zijn ze door hun bonte aftekeningen goed herkenbaar, eigenlijk alle redenen waarvoor het ras door onze zigeuner-vrienden, de Romany, gefokt is.
Er waren natuurlijk, net als nu, verschillende typen voor verschillende doelen;
Het karrenpaard, het ploegpaard (of dus os of ezel), een monnik zou een ezel rijden of een paard lenen van een adellijke heer. Een ridder rijdt een Destier, een goed getraind oorlogspaard, meestal een hengst, onbetaalbaar en qua niveau vergelijkbaar met de Lipizzaners van de Hoge Rijschool. Voor de reizende adel was er de Palfrey of Jennet, vaak het eerder genoemde gangenpaard. Elegant en comfortabel, maar ook kruisingen met ezels. En al het overige, de niet zo dure oorlogspaarden en andere werkpaarden, werden Coursers of Rouncy genoemd.
Een koudbloed zou dus helaas niet zo snel onder een ridder in een steekspel galopperen, ze zijn te langzaam en hebben te weinig 'vuur'. Maar wij trotse Tinkerbezitters zouden wel van het beeld hebben genoten!
Er staan nog veel meer leuke wetenswaardigheden op internet hierover en in mijn nieuwe aanwinst, een boek speciaal over het paard in de middeleeuwen. Dat moet ik maar eens rustig doorlezen, want het is in het Engels en met veel noten en weinig plaatjes. Niet dat ik me veel aantrek van de feiten als het gaat om van Blizz een ridderpaard te maken. Met een bezemsteel ringetjes steken is dan wel geen steekspel, maar het werd wel gedaan en het is ook erg leuk om te doen.
Nog steeds kent ons land dit soort tradities. Zonder zadel op een Belg of vanaf een sjees met een Fries ervoor. Waarom dan niet middeleeuws verkleed vanuit een westernzadel? Er zijn nog meer 'spelletjes' die best wel eens uit de middeleeuwen zouden kunnen stammen. Ridders moesten tenslotte ook trainen.
Men neme een kool op een paal en een zwaard. Je kunt je wel voorstellen wat de bedoeling is. Ik knutsel een kleurig balletje op een prikpaaltje en pak een houten zwaard om 'mijn vijanden te onthoofden'. Naast oorlogspraktijken was er ook het jagen te paard, een everzwijn met een speer doorboren. Of in ons geval een strobaal doorboren, stukken minder bloederig. Of laat iemand met een strozak door de bak hollen hahah! Aaanvallluuuuhhh!
Boogschieten te paard! Iets wat ik ook nog wel eens zou willen leren. De Mongolen en Huzaren waren hier erg sterk in. Het paard in volle galop sturen met zit en benen en dan nog raak schieten ook. Laat mij het sturen op zit eerst maar eens onder de knie krijgen, ik heb stilstaand op de grond al moeite met raak schieten.
Blijkbaar is het een uitdaging om dingen die gewoon al lastig genoeg zijn ook nog eens vanaf de paardenrug te gaan doen. Polo bijvoorbeeld, of paardenvoetbal. Waarom eigenlijk geen paardentennis of -badminton? Of synchroonzwemmen?
Eén ding weet ik zeker, als er een ras is dat het zou kunnen is het de Tinker. En wat geschiedenis betreft, die maak je zelf. En ik doe het lekker dunnetjes nog eens over, historisch correct of niet.
Kijk, als je nog eens in Friesland bent, uit naar een blonde Viking, ridder of cowboy op een kleine bonte pony en zwaai even.
|
|
Magazine!
Meld je nu aan en ontvang het Paardentips Magazine gratis in je mailbox!
Jouw privacy is veilig: ook wij haten spam!!!
|
Winkelmandje
|
|
