De Volbloed
Het snelste ras ter wereld, het meest veelzijdige ras ter wereld: de Volbloed. Oorspronkelijk gefokt in het centrum van de rensport, Engeland, maar vandaag de dag in alle landen vertegenwoordigd.
Watermill Puma op de renbaan Duindigt
De Volbloed - het stamboek en de fokkerij
Alle Volbloeds worden opgenomen in het General Studbook of een buitenlandse equivalent daarvan. Dit stamboek is in de 17e eeuw opgericht in Engeland en wordt beheerd door de Weatherby's Group. Sinds die tijd is het stamboek ook gesloten, dat wil zeggen dat alleen 100% Volbloeds, zowel vader als moeder moeten dus Volbloed zijn, voor registratie in aanmerking komen.
Omdat op de renbaan alleen Volbloeds die uit natuurlijke dekkingen voortkomen, mogen starten, is dit de meest voorkomende fokmethode. Volbloeds worden immers nog altijd vrijwel alleen voor de rensport gefokt. In Nederland echter is het stamboek, beheerd door de N.D.R., verplicht om een apart stamboek te openen voor veulens die door kunstmatige inseminatie zijn verwekt. Deze veulens mogen echter niet op de renbaan uitkomen.
Volbloedhengsten worden op verrichtingen op de renbaan en winsom beoordeeld. De markt bepaalt of een hengst veel dekt of niet. Sommige fokkers dekken met een hengst vanwege het lage dekgeld, anderen betalen het torenhoge dekgeld van een beroemde hengst.
De Oorsprong van de Volbloed
De Volbloed is ontstaan uit paarden met oosters bloed, voor het overige is niet helemaal duidelijk wat voor paarden aan de basis van de Volbloed staan. In elk geval staat ook vast dat veel hengsten die als Arabian, Barb of Turk werden vermeld in de General Studbook niet raszuiver waren. Ondanks de toevoeging Arab(ian) aan de namen van deze paarden, staat het vast dat het geen Arabische volbloeds zijn geweest. In die tijd noemde men namelijk alle paarden die uit Turkije en omgeving kwamen Arab, Barb en Turk.
Deze geïmporteerde hengsten werden gekruist met Engelse inheemse paarden. In de tijd dat de moderne Engelse Volbloed werd gefokt, waren er twee verschillende soorten Engelse renpaarden bekend: de Hobbies en Galloways. Veel van deze paarden waren onderdeel van het merriebestand van het koninklijke stamboek voor de Puriteinse revolutie van 1649.
De Foundation Sires
Rond 1690 kwamen de Byerly Turk, de Curwen Bay Barb, de Darley Arabian en de Godolphin Arabian (die laatste pas in 1730) aan. Zij versnelden het ontwikkelingsproces van de Volbloed.
De eerste grote Volbloed Flying Childers, kwam voort uit de Darley Arabian in 1714. Door Flying Childer's volle broer Bartlett's Childers vestigde de Darley Arabian de dominante mannelijke lijn van vandaag, welke leidt tot Phalaris en zijn nakomelingen.
De Godolphin Arabian vestigde de mannelijke lijn die leidde tot de USA Horse Of The Year 2000, Tiznow. Ongeveer 13% van de genen van de moderne Volbloed komen van de Godolphin Arabian, een lijn die nu veel minder prominent is dan die van de Darley Arabian.
In de late 18e eeuw had de mannelijke lijn van de Byerly Turk veel invloed via diens bet-achterkleinzoon Herod. In 1825 had het intelen op Herod zijn grens bereikt en verloor de lijn zijn invloed. Tegenwoordig lijkt deze lijn zelfs op uitsterven af te stevenen, maar in Europa is er nog een draadje via Ahonoora en in Australie via Century. Toch blijkt dat ruim 17% van alle genen in de Volbloed van Herod komen.
De Volbloed - Raskenmerken
De Volbloed is een lastig paard om te typeren, ze bestaan in alle soorten en maten. Er zijn grootramige, massieve Volbloeds die veel meer aan warmbloeds doen denken; kleine, pony-achtige Volbloeds en paarden zoals Hyperion, een van de invloedrijkste hengsten in de Volbloedfokkerij. Hyperion was 15.1hh wat overeenkomt met 1.54 m. De stokmaat variëert doorgaans van 1.45 m tot 1.70 m. Naar oud-engels gebruik worden in het buitenland Volbloeds vaak nog steeds gemeten in hands en inches.
Zoals op de foto's te zien is, is een van de belangrijkste kenmerken van de Volbloed de glanzende, satijnachtige vacht. Daarbij komt de altijd levendige, wakkere blik in de ogen. Volbloeds zijn paarden die graag hun omgeving in de gaten houden.
De kleur is vrijwel zonder uitzondering effen, meestal donkerbruin, bruin of vos. Schimmels, zwarten en roankleurigen komen ook voor. Een heel speciaal paard wat betreft het exterieur was The Tetrarch die stippen had.
The Tetrarch
Volbloeds hebben allemaal lange achterbenen, welke nodig zijn voor de enorme stuwkracht in de rengalop. Door deze bouw lijken ze vaak 'overbouwd' te zijn of 'op de voorhand te gaan'. In de rengalop echter komt de Volbloed het beste tot zijn recht: hij galoppeert dan opgericht, zijn lange achterbenen helemaal onder de massa en met vrijgekomen voorhand. De van nature langere en vlakkere galoppassen dan die van de warmbloeds zorgt ervoor dat ze per seconde meer bodem kunnen bedekken en dus sneller gaan dan alle andere paardenrassen.
De Volbloed heeft vanwege zijn bouw een lange, ruime stap; een lange, vlakke draf en een lange, vlakke galop. Volbloeds met meer rijpaardtypische gangen zijn vaak niet de snelsten op de renbaan en worden meestal met veel succes ingezet in de warmbloedfokkerij, omdat zij erg goede 'veredelaars' zijn. Deze Volbloeds worden dan ook door de warmbloedstamboeken niet beoordeeld naar prestaties op de baan en winsom, maar naar exterieur, gangen en karakter.
Anthony's Dream, v: Man In The Moon (USA), m: Lucienne (GB)
Dekhengst voor het Volbloedstamboek in Nederland
In de Volbloedfokkerij wordt uitsluitend gekeken naar prestaties op de renbaan. Karakter, gangen en exterieur spelen eigenlijk geen rol in de keuze van hengst en merrie. Belangrijk zijn de bloedlijnen en of een bepaald paard 'stayers' of 'sprinters' fokt. Bekend is ook dat veel invloedrijke hengsten absoluut geen lieverdjes waren en niet bereden werden behalve op de renbaan. Zij drukten wel een enorme stempel op de fokkerij vanwege hun vechterskarakter, iets wat op de renbaan uitermate belangrijk is, maar voor de sportpaardenfokkerij die vooral de produktie van gelijkmatige karakters en eenvoudig te rijden paarden ten doel heeft, niet handig is.
Voorbeelden zijn er te over: Hastings, de grootvader van Man O'War was vrijwel niet te benaderen. Native Dancer heeft menig groom aangevallen en plukte zijn oefenrijders vaak met z'n tanden uit het zadel. Wie het eerste boek van Monty Roberts heeft gelezen, kent de twee hengsten op zijn farm die alleen uit hun stal werden gehaald om te dekken. Meer is te lezen in het artikel 'Rogues And Other Mischief-Makers'. Overigens liepen op Duindigt ook beruchte paarden rond, eentje daarvan was de hengst Bold Tack die de gewoonte had mensen in zijn box aan te vallen.
Paardentips magazine dankt Annelies Koolen van www.volbloeds.nl voor deze rasomschrijving voor vragen over de volbloed kan je mailen naar info@volbloeds.nl
Verhaal van een lezer van het Paardentips Magazine
Het karakter
Het is waar dat het karaker bij sommige paarden niet zo goed was maar tegenwoordig komen zulke karakters eigenlijk niet meer voor.
De Engelse volbloed is een gevoelig, vlot paard wat over het algemeen vlot aan het been is en licht in de mond. Het zijn echte vechters, ze willen graag winnen en hebben een uitstekend uithoudingsvermogen, eigenschappen die in de sport van groot belang zijn. Daar komt bij dat het heel veelzijdige paarden zijn die goed kunnen springen en dan ook hoog scoren bij bijvoorbeeld eventing.
Ik heb zelf een Engelse volbloed en ik weet precies wat ik aan haar heb, toen ik haar net kreeg was ze niet de makklijkste maar een paar weken lang stevig aanpakken en consequent zijn hebben een super paard van haar gemaakt. Ze is nog steeds geen engeltje maar dat verwacht ik ook niet, ik weet precies wat ik wel en niet kan doen en ze reageert altijd hetzelfde, ik sta dus nooit voor verrassingen. Het is een echte vechter en laat me nooit in de steek, de cross gaat ze altijd ALTIJD foutloos doorheen en bij het springen weigert ze alleen als ze anders zou verongelukken. Ik ben met haar M springen, L sgw en B dressuur, en dat gaat zeker hoger worden omdat ze nog lang niet aan haar top is.
Het is een heerlijk lief en ondeugend paard en ik wil nooit meer iets anders dan een volbloed.
Groeten Annelies
|
