Sportmassage voor paarden is nog niet zo gekend als de humane sportmassage.
Bijna elke humane atleet, zowel prof als amateur, kan rekenen op zijn sportmasseur als hij spierpijn heeft, ter voorbereiding op een wedstrijd, bij revalidatie of ter preventie van blessures.
Ook paarden, zowel wedstrijd-als recreatie, zijn echte atleten, waarvan er vaak veel gevraagd wordt en die veel baat kunnen hebben bij een sportmassage. Door spierpijn gaan zij minder presteren en dit gaat een directe invloed hebben op hun mentaal welbevinden. Paarden worden er echt vrolijker van als hun spierpijn weg is!
Sportmassage behandelt het hele lichaam van een paard. Op deze manier kan de oorzaak van het probleem achterhaald worden en de pijn verlicht, maar vooral kan er aan preventie van blessures gedaan worden.
Afhankelijk van hoe een paard gebruikt wordt en hoe hij gebouwd is, zijn bepaalde spiergroepen meer blessure-gevoelig dan andere.
Ook ruiterfouten geven vaak aanleiding tot spierproblemen bij paarden.
Als een paard een spierblessure heeft, gaat hij dit compenseren door andere spieren te gaan gebruiken. Na verloop van tijd is het compensatievermogen van deze spieren opgebruikt en ontstaan er voor de ruiter duidelijk zichtbare en voelbare klachten.
Bij een sportmassage wordt eerst de overbelasting door compensatie behandeld, waarna het oorspronkelijke probleem duidelijk wordt en dan kan dat aangepakt worden.
2. De voordelen van sportmassage
- Verbetering van de bloedcirculatie waardoor blessures aan pezen, ligamenten en spieren vlugger herstellen.
- Spieropbouw en meer bewegingsvrijheid. Het paard gaat beter bewegen.
- Vermindering van spierstijfheid en krampen doordat de afvalstoffen in de spieren worden weggewerkt.
- Vermindering van ontsteking en zwellingen in de gewrichten, hierdoor heeft het paard minder pijn.
- Voorkomen van verklevingen door het rekken en strekken van bindweefsel (vb. Na operatie of ongeval), hierdoor blijft het zenuwstelsel goed functioneren.
- Verhoging van de productie van synovia in de gewrichten, waardoor de gewrichten soepel blijven.
- Verbetering van de gehele lichamelijke en psychische conditie van het paard. Het paard krijgt een beter conditie, wordt meer ontspannen, de stress verminderd en hij wordt vrolijker en levenslustiger.
3. Wanneer een sportmassage?
3.1 Voor de wedstrijd of training
Door een sportmassage voor de wedstrijd of training worden de spieren opgewarmd en los gemaakt.
Hierdoor is het paard meer ontspannen, sneller aan het been en daalt de kans op blessures.
3.2 Na de wedstrijd of training
Een sportmassage na de wedstrijd of training vermindert het verstijven van de spieren doordat afvalstoffen in de spieren sneller worden afgevoerd. Hierdoor wordt 'tying-up" vermeden.
3.3 Voorkomen van blessures
Preventie van blessures is een belangrijk aspect van sportmassage. Als het paard regelmatig gemasseerd wordt, zullen zijn fysische en psychische conditie bevorderd en behouden blijven.
3.4 Revalidatie van blessures
Tijdens een periode van revalidatie helpt sportmassage de spieren in conditie te houden.
Ook tijdens een periode van rust zorgt regelmatige sportmassage ervoor dat de spierspanning goed blijft.
4. Bij welke problemen kan een sportmassage helpen?
Sportmassage kan helpen als uw paard volgend gedrag vertoond:
- Bijten of slaan bij het poetsen
- Bijten of slaan bij het opzadelen en/of aansingelen
- Met het hoofd schudden tijdens het rijden
- Verzet door bokken, stijgeren, staken
- Onregelmatige gangen
- Moeilijk te verruimen
- Moeilijk te verzamelen
- Moeilijke aanspringen in galop
- Moeilijkheden met stelling nemen
- Moeilijk recht te stellen
- Ontspant zich niet
- Te weinig ruggebruik
- Drukt de rug weg tijdens het rijden
- Zwaar op de hand
- Stress
- Heeft geen plezier in zijn werk
- Hoesten
- Artrose

5.
Hoe ontstaan spierproblemen?
Spierproblemen kunnen plots ontstaan of geleidelijk.
De spieren worden gespannen en stijf waardoor bewegen pijnlijk wordt.
Het paard wil de pijnlijke spieren ontlasten en gaat compenseren. Hiervoor gaat hij spieren gebruiken die hiervoor "niet gemaakt zijn". Zij geraken dan ook snel overbelast.
Hierdoor kan een probleem op één bepaalde plaats in het paardenlichaam, een probleem veroorzaken op een totaal andere plaats.
Spierproblemen bij paarden kunnen verschillende oorzaken hebben:
- Ruiterfout
- Lichaamsbouw van het paard
- Mechanische storing (beengebrek, wervelprobleem, stand van de hoeven,…)
- Spiertrauma
- Ziekte
- Werkgerelateerde spierproblemen (springpaarden hebben andere spierproblemen dan dressuurpaarden)
- Omgevingsfactoren
Spierproblemen worden niet verholpen door harder te trainen of "het paard er eens door te rijden".
Het probleem zal hierdoor alleen maar verergeren en het paard gaat nog meer compenseren.
6. Behandelwijze
De sportmassage wordt gegeven door een gecertificeerd paardensportmasseur volgens de methode van Massage Hippique.
Een sportmassage volgens de methode van Massage Hippique gaat het hele paard behandelen, rekening houdend met zijn werk-en leefomgeving en eventuele stressfactoren.
De eerste behandeling bestaat uit:
- Een evaluatie
- Een behandeling van 1.5 à 2u
- Een evaluatie met eigenaar/trainer/ruiter
- Preventieprogramma voor de trainer
- Uitleg en instructie voor de verzorger om het paard gedeeltelijk zelf te kunnen masseren
Resultaat:
Al na de eerste behandeling moet er resultaat zichtbaar zijn. Als er geen verbetering is kan dat komen door:
- Spiergeheugen
- Compensatie
- Chronische aandoening of acute aanval
- De timing van de endorfine, lichaamseigen pijnstiller
- Een ruiterfout
Na 3 behandelingen binnen 1 week moet er resultaat zichtbaar zijn. Indien dit niet zo is, dan wordt er, al naargelang het probleem, doorverwezen naar een dierenarts, hoefsmid, tandarts, osteopaat. In dat geval gaat het immers hoogst waarschijnlijk niet meer om een spierprobleem.